گفت‌وگو با شاعر «کل شریف» و «شومار و عروس»؛ برای جمع‌آوری آثار ۶۰ ساله‌ام نیاز به کمک دارم+تصاویر

به گزارش پایگاه خبری درسیاهکل، استاد مصطفی رحیم‌پور بیدرونی از شاعران به نام گیلانی می‌باشد که سال‌ها عمر خود را وقف شعر، ادب و موسیقی دیار گیل و دیلم کرده است.

اشعار استاد رحیم‌پور قبل و بعد از انقلاب زیبا و شنیدنی است، زیرا تمام زوایای زندگی قشر آسیب‌پذیر را به زیبایی هرچه‌تمام‌تر رقم می‌زند.

وی بیش از ۶۰ سال بین مردم بود و همه درد دل‌های آنان را به زیبایی به رشته تحریر درآورد و همه نوشته‌هایش نیز بامطالعه زندگی روزمره مردم بوده است.

کوهستان‌های زیادی را طی کرد تا با درد و دل‌های مردم آشنا شود؛ شهرها، روستاها، بیغوله‌ها، زاغه‌ها و حتی غذا خوردن با جزامی‌ها که شاید باور کردن آن برای بعضی‌ها سخت باشد را انجام داد و در اشعار خود از درد و دل‌های آن‌ها سخن گفت، گویی که خودشان در حال روایت کردن زندگی‌شان هستند.

رحیم‌پور با کار و کوشش و تلاش بی‌وقفه در شهر سیاهکل روزگار می‌گذراند، درعین‌حال با کل شریف‌ها، زاغه‌نشین‌ها، جزامی‌ها و غول حیدرها و زحمتکشان محروم هم ناله و همدرد بود و در سطح آن‌ها زندگی کرد.

آوازه این هنرمند نام‌آشنا مرزها درنوردیده؛ اما به نظر می‌رسد مسئولین در معرفی وی به نسل جوان و حمایت کردن از این هنرمند نام‌آشنای سیاهکلی کم‌کاری کرده‌اند و حق مطلب را در حقش ادا نکرده‌اند.

در ادامه گفت‌وگوی خبرنگار درسیاهکل با این افتخار سیاهکل و گیلان زمین را می‌خوانید.

درسیاهکل: شما در کجا به دنیا آمدید و چند سال سن دارید؟
رحیم‌پور: من متولد سال ۱۳۱۷ در روستای بیدرون از توابع شهرستان سیاهکل هستم.

درسیاهکل: شما چقدر نوشته دارید و برای جمع‌آوری آن‌ها چه تدارکی دیده‌اید؟

رحیم‌پور: حدود ۱۵ هزار بیت اشعار گیلکی، منظومه، مثنوی، دوبیتی، غزل، رباعی، چهار پاره، طنز و بیش از ۱۵۰ ترانه محلی با ملودی بعضاً فارسی و طنز و نوشته‌های زیادی از رویدادها جمع‌آوری کرده‌ام که شامل واژه‌ها، باور داشت‌ها، گیل تجربه‌ها، چیستان‌ها، خوراکی‌های قدیمی، شناخت گیاهان دارویی، آوازهای دسته‌جمعی و همچنین مطالعه زندگی حیوانات وحشی از قبلی پرندگان، درندگان، چرندگان، خواص درمانی آن‌ها، نمایشنامه و داستان‌های کوتاه و بلند قدیمی و … را دارم که نیمه‌کاره مانده‌اند.

درسیاهکل: آیا تصمیم به جمع‌آوری آن‌ها ندارید؟

رحیم‌پور: بسیاری از هم‌وطنانم از من خواسته‌اند که آثارم را جمع‌آوری کنم، به همین دلیل به امید ایزد توانا تمام آثار یک‌عمر خود را به‌صورت صوتی و تصویری و مکتوب با در نظر گرفتن تمام زوایا تقدیم هم‌میهنان ارجمندم خواهم کرد.

بیش از نیم‌قرن مطالعه مردمی‌کردم و نوشتم و شاهد درد و رنج قشری بودم که با ناامیدی، امیدوار زندگی می‌کردند.

دهاتی محروم بسر ببردا هلا اون اجل نما بمردا

دهاتی مرده زندگی بوگودا غیر خدا ر بندگی بودا

چگونه می‌توانم از جمع‌آوری این‌همه نوشته‌های باارزش دست‌بردارم.

مدت چندی است دست از کار کشاورزی کشیده‌ام و تصمیم جدی گرفتم که با هر مشقت و کم و کاستی و اگر به امید ایزد منان عمر یاری کند؛ به هر قیمتی همه را جمع‌آوری کنم و البته خدا را سپاس که همه این‌ها را در حافظه خود دارم و اشعاری که ۵۰ سال پیش‌گفته‌ام را همچنان در ذهن من باقی‌مانده است.

پیش‌ازاین هم در این فکر بودم، اما وضعیت مالی اجازه چنین کاری را به من نمی‌داد، زیرا با یک حقوق بازنشستگی ناچیز که آن‌هم تکه‌پاره شده نمی‌توان چنین کاری کرد، اما سن من بیش از ۸۰ سال است و زمان نیز در حال گذر می‌باشد.

اگر بخواهم از امروز به جمع‌آوری آثار خودم مشغول شوم، حداقل حدود سه سال زمان نیاز دارد که به دلیل وضعیت مالی من ممکن است در نصفه‌های کار دچار مشکل شوم، به همین دلیل درصورتی‌که شخص و یا اشخاصی بخواهند در این راه به من کمک کنند دست آن‌ها را به گرمی می‌فشارم تا آثارم در اختیار همگان قرار بگیرد.

درسیاهکل: اگر به جمع‌آوری آثار گران‌بهایتان بپردازید و چند سال وقت گران‌بهایتان را صرف این کار کنید، مخارج زندگی شما چگونه تأمین می‌شود؟

رحیم‌پور: من هم در همین فکر هستم تا ببینم خدا چه می‌خواهد.

اما به‌هیچ‌وجه دست از این کار، برنمی‌دارم تا تمام آثارم را جمع‌آوری کنم.

حتی اگر گرسنگی هم بکشم این کار را خواهم کرد چون وقتی نوشته‌های ۵۰ سال پیشم را یکی‌یکی پیدا می‌کنم به آیینم قسم گریه‌ام می‌گیرد، حیف است این آثار به سمع و نظر هم‌میهنان گرامیم نرسد.

سوختم تا آن‌ها را از دل دردمندان جامعه بیرون کشیدم، تا در دل‌ها بنشیند، اگر بخواهم کوتاهی کنم دیگر ازآنچه باقی خواهد ماند، پا نهادن در این اقیانوس بیکران غرق شدن هم دارد، تصمیم جدی گرفتم اگر خداوندگار عمر عطا کند تمام این آثار را وانویسی و رفع نقص کنم، به‌هیچ‌وجه هم‌دست نخواهم کشید حتی اگر گرسنگی بکشم.

درسیاهکل: کاست‌ها و سی‌دی‌های منظومه‌های شما در سراسر جهان پخش‌شده است، از فروش آن‌ها چه میزان به شما تعلق می‌گیرد؟

رحیم‌پور: حتی یک ریال از فروش کاست و سی‌دی‌ها به من نمی‌رسد.

درسیاهکل: چرا هزینه آن‌ها را دریافت نمی‌کنید؟

رحیم‌پور: من به خودم اجازه نمی‌دهم که با درد دل کل شریف‌ها، غول حیدرها، کوه‌نشین‌ها و روستانشین‌ها بهره مالی ببرم، چون میان‌ همین‌ها بزرگ شدم، من یک فرهنگی هستم، به درد دلشان آشنا بودم، نمی‌توانستم این کار را بکنم، من سختی کشیدم، قرض کردم، ولی آئینم اجازه نداد که چنین کاری بکنم و همه آن‌ها هدیه به مردم است.

حتی کاست و سی‌دی‌هایی که به دستم رسید به شخصیت‌های آگاه ادبی دادم که این‌گونه افراد را درک می‌کردند و می‌توانستند فرهنگ آن‌ها را نشر دهند.

من چگونه می‌توانستم بانام کل شریف‌ها که یک‌عمر شرافتمندانه زندگی کردند و شرمنده خیلی‌ها هم بودند و در شرمندگی مردند و من نیز شاهد مرگشان بودم سوءاستفاده کنم.

من چگونه می‌توانستم بانام گنجعلی زحمتکش که یک‌عمر نام گنجعلی را با خود داشت، اما در محرومیت محض و با فلاکت زندگی کرد و حتی وقت مردن هزینه کفن را هم نداشت سوءاستفاده مالی کنم.

من چگونه می‌توانم بانام مادری که نیم‌قرن با دست و پای زخمی سعی بین صفا و مروه را از توم بیجار تا بیجار با محرومیت انجام می‌داد و هنگام رقص آئینی عروسی فرزندش (رقص کتره – ملحقه) گریه می‌کرد سوءاستفاده مالی کنم.

شمع می‌خندد و می‌گرید و شاد است و غمین خنده با دیده تر جلوه دوچندان دارد

شاید زندگی پسران و دختران سرزمینم که پس از ازدواج به علت فقر محض چند سالی نمی‌توانستند جدا از پدر و مادر زندگی کنند و خانه‌ای گلی و ساده داشته باشند و آن نارضایتی‌ها و اختلاف‌سلیقه‌ها بین مادر شوهر و عروس خانه پیش بیاید، تا حدی که پسر پیش مادر گریه کند و بگوید «مار و پسر ناخونه گیوشتند ننه – نا خون و گیوشت کی سیوا واکونه» نمی‌گذارد از فروش آن‌ها درآمدی برای خودم داشته باشم.

درسیاهکل: آواز خواندن را از چه زمانی آغاز کردید؟

رحیم‌پور: موسیقی و صدا در خانواده ما موروثی است.

مرحوم پدرم از خوانندگان بسیار خوب زمان خودشان بود، دو تا از برادرانم زنده‌یاد محمدابراهیم و زنده‌یاد محمدرضا از خوانندگان معروف منطقه بودند، من این زمزمه‌ها، ردیف‌ها و گوشه‌ها را مدیون همین عزیزان هستم.

از هفت‌سالگی دهن باز کردم و در محافل و مجالس قدم‌به‌قدم با آن‌ها بودم و آواز می‌خواندم.

یکی دیگر از خواننده‌های سرشناس محله ما زنده‌یاد جعفر سهراب حقیقت بود که بسیار زیبا می‌خواند، من از محضر همه این‌ها کسب فیض کردم و سعی کردم با احترام و ادب در کنارشان باشم.

به موسیقی خیلی احترام می‌گذارم، خوشبختانه هنوز هم می‌خوانم و رسا هم می‌خوانم.

تا حال بیش از ۴۰ ترانه که شعر و ملودی آن از خودم بود را اجرا کردم، در بعضی کنسرت‌ها و جشنواره‌ها شرکت می‌کنم و خیلی علاقه‌مندم با فرهیختگان موسیقی برنامه اجرا کنم و با نوازندگان چیره‌دست و کارکشته هم‌نوا باشم، موسیقی در خون من است و برای من روح‌بخش است.

درسیاهکل: شما هم کنون در کجا زندگی می‌کنید؟

رحیم‌پور: دریکی از کوچه‌های خیابان طالقانی شهر سیاهکل، در یک خانه قدیمی می‌نشینم.

کوچه ما حدود ۱۰۵ سال سابقه دارد ولی هنوز هم آسفالت نشده است.

درسیاهکل: حرف آخر

رحیم‌پور: من کودکی و جوانی را ندیدم، فقط تمام فکر و خیالم زندگی فلاکت‌بار اطرافیانم بود، این‌قدر به درازا کشید، در فراز و نشیب‌ها در ناکامی‌ها در سختی‌ها میانشان بودم، وقتی می‌نشینم به یاد آن گذشته‌های شوم و محرومیت‌ها بی‌اختیار گریه‌ام می‌گیرد، اگر قرار است بعد از چند دهه زندگی از این دیار فانی برویم، چرا خوب نمی‌اندیشیم؛ خوابیدن، خوش‌گذرانی، دویدن، جوین، لولیدن و مردن، این‌که هنر نیست و البته هدفمند هم نیست.

از همسر مهربانم ممنون و سپاس گذارم که با من ساخت، با کمترین امکانات مدیریت زندگی را بر عهده گرفت، حتی به دنیا آمدن یکی دوتا از فرزندانم با دست مبارک مامای محلی انجام شد و من در خانه نبودم و پس از چند ساعت باخبر شدم.

انتهای پیام/