ذینفعان مسیر گردشگری البرز مرکزی (دیلمان)

درسیاهکل/رامین شیرعلی پور: طرح مسیرهای گردشگری ایران که پس از مطالعه طولانی توسط جامعه نخبه کشور اکنون وارد فاز اجرایی خود گردیده است بر دو رکن مهم خود شامل اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار استوار است و تمامی تلاش‌ها و طرح‌ها و پروژه‌ها بر مبنای این دو سرفصل ملی تعریف و تبیین و عملیاتی می‌گردند.
به جرأت می‌توان گفت در اکثر موارد توسعه رخ‌داده در طی سالیان گذشته در ابعاد شامل اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی بدون در نظر گرفتن و سنجش میزان ظرفیت‌های محیط بوده و به همین دلیل اثرات مخرب این توسعه با گذشت چند سال از شروع فعالیت نمایان شده و میزان آسیب وارده بسیار زیاد بوده است.
قائل نشدن نقش بازیگر اصلی برای جامعه روستایی در طی فرآیند توسعه باعث گردیده که توسعه نامتوازن به عنوان بزرگ‌ترین مشکل این سال‌های کشور ایجاد و برای حل این مشکل هزینه‌های زیادی را بیهوده مصرف نماییم.
تصمیم‌گیری‌های مقطعی، اهمیت دادن به معیارهای کمی در برابر معیارهای کیفی، تکیه بیش از حد به توسعه ماشینی، عدم توجه به فرهنگ‌ها و خرده‌فرهنگ‌های روستایی، عدم اهتمام به آموزش و استانداردسازی و درنهایت ساختارند نبودن نهادهای توسعه‌دهنده باعث شده است تا توسعه نامتوازن در اکثر بخش‌های مهم جامعه دیده شود.
کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) که به عنوان اولین کریدور گردشگری در سطح کشور وارد فاز اجرایی خود گردیده است.
باهدف توانمندسازی جامعه روستایی مستقر در این کریدور در تمامی ابعاد فعالیت داشته و تمامی فعالیت‌ها بر مبنای توانمندی مردم بومی تعریف خواهد گردید.
مردمان روستایی دارای ظرفیت‌های متعدد در حوزه‌های مختلف می‌باشند، اما عدم آگاهی از استانداردهای ارائه خدمات و محصولات حلقه گمشده چرخه فعالیت آنها می‌باشد.
فقدان کلاس‌های آموزشی در روستاها و دوری از آموزش‌های روز برای بهتر شدن نحوه ارائه محصول از دلایل بهره‌وری بسیار کم در این موضوع می‌باشد.
جامعه بومی ذینفع اصلی کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) بوده اما برای اینکه وظیفه خود را به درستی انجام دهد باید برای او نقش تعریف نموده و در طی زمان هرروز او را از نظر دانش تخصصی غنی‌تر نماییم.
برای اینکه بدانیم چرا ذینفع اصلی این طرح جامعه روستایی است، باید به ریز در خصوص تک‌تک توانمندی‌های جامعه بومی نوشت که خارج از حوصله این نوشته می‌باشد، اما برای آگاهی از ظرفیت‌های این طرح در جامعه روستایی به بعضی از ظرفیت‌ها و همچنین راه‌های درآمد از آنها اشاره می‌کنیم.
جامعه روستایی در طی سالیان گذشته همواره نقش تولیدکننده را ایفا نموده و بسیاری از محصولات مانند شیر، گوشت، صیفی‌جات، چای، برنج و ابریشم به عنوان منبع اصلی درآمد آنها بوده، اما در طی چند سال گذشته جامعه روستایی به سمت مصرف‌کننده بودن پیش رفته و محصولات اولیه خود را از بازارهای هفتگی تهیه می‌نماید.
تولیدکننده بودن علاوه بر اینکه باعث رونق اقتصادی روستاها شده و درنهایت مهاجرت بسیار کمی از روستاها به شهرها را مشاهده می‌کردیم، فضای روستاها همچنین به علت دارا بودن خاک حاصلخیز و وسعت زمین‌های قابل کشاورزی برای بسیاری از جوانان مناسب بوده و با حمایت خانواده چرخه زندگی را مدیریت می‌کردند، اما امروزه به دلیل مهاجرت مردم از روستاها این امر نیز بسیار کمرنگ شده است
در کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) تمامی چرخه شامل تولید محصول، ارائه خدمات، بازاریابی و فروش محصول توسط جامعه بومی ساکن در منطقه که دوره‌های مختلف آموزشی را گذرانده است اجرا و مدیریت می‌گردد.
زمین‌های متعدد با بهترین نوع خاک و دسترسی به آب کافی به عنوان مهم‌ترین مزیت‌های جامعه بومی می‌باشد که متأسفانه استفاده درست از آنها به عمل نیامده است، پس می‌توان نتیجه گرفت که اولین و مهم‌ترین ذینفعان مسیرهای گردشگری ایران جامعه بومی می‌باشد.
دیگر ذینفع اصلی کریدور گردشگری را باید گردشگران نامید، گردشگران و بازدیدکنندگان بسته به نوع هدف خود از این امر نیاز به دریافت خدمات مناسب و استاندارد دارند، اما امروزه به علت فقدان استقرار مدیریت در روستاها همیشه از عدم وجود یکی از انواع خدمات شامل اقامتگاه مناسب، کیفیت مناسب غذا، فرهنگ و آداب مهمان‌پذیری و سایر موارد رنج می‌برند.
استقرار مدیریت در روستا و سپس انتقال دانش در تمامی ابعاد زنجیره‌ها می‌تواند گردشگران را از بهترین خدمات دریافتی منتفع نماید.
محیط‌زیست به عنوان یکی از ذینفعان اصلی اجرای کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) می‌باشد.
عدم درآمد کافی و مناسب مردم محلی باعث شده تا ارق جامعه روستایی به محیط‌زیست منطقه کمتر و کمتر شده و در مقابل زباله‌ها، قاچاق چوب، آلودگی صوتی، شکار، صید غیرمجاز و موارد دیگر با بی‌تفاوتی برخورد نمایند، اما با ایجاد ارزش افزوده در فعالیت‌های مرتبط با استفاده درست از محیط‌زیست می‌توان روستاییان را به حافظان اصلی محیط‌زیست و جنگل‌ها تبدیل نمود.
دولت به عنوان مجری امور کشور ذینفع مهم کریدور گردشگری می‌باشد.
طی سالیان گذشته دولت در سطح روستاها با مشکلات بسیار بزرگی همچون تغییر کاربری‌های غیرمجاز، مشکل اشتغال جوانان، مهاجرت بی‌رویه از شهرها به روستاها توسط جامعه بومی، مهاجرت مردم ساکن شهرهای بزرگ به روستاها و ساخت‌وساز بی‌رویه، اختلاط فرهنگی و… مواجه بوده است و به عقیده نگارنده، تنها راه دولت برای حل این مشکل ایجاد اشتغال در روستاها و با توجه به ظرفیت جامعه بومی می‌باشد.
در این مسیر دولت می‌تواند با رویکرد احیای شغل‌های فراموش‌شده و یا رویکرد ایجاد اشتغال نوین علاوه بر اینکه بهره‌وری زمین‌های روستاییان را افزایش دهد به ذینفعان اصلی کریدور هم خدمات بیشتری ارائه دهد، همچنین با پرداخت تسهیلات با رویه‌های اجرایی درست و از طریق دفاتر منطقه‌ای توسعه باعث ایجاد اشتغال بیشتر شود.
واحدهای خدماتی و پذیرایی را می‌توان به عنوان دیگر ذینفع اصلی کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) نامید.
مهیا نمودن شرایط برای حضور گردشگران و تبلیغات هدفمند می‌تواند رونق اقتصادی قابل‌توجهی را برای این واحدها ایجاد نموده و باعث توسعه کسب‌وکارهای استاندارد در سطح مناطق بین راهی گردد.
ذینفع مهم کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) را می‌توان بومی‌های ساکن شهرهای بزرگ کشور نامید که به علت عدم داشتن شغل مناسب به این شهرها مهاجرت کرده اما بعد چند سال درمی‌یابند که هزینه‌های زندگی در شهرهای بزرگ در مقابل درآمد آنها بسیار قابل‌توجه بوده و در شرایط اقتصادی نامناسبی گذران امور می‌نمایند.
در کریدور گردشگری البرز مرکزی (دیلمان) افراد پس از دریافت آموزش‌های لازم در یکی از رسته‌ها مشغول به فعالیت می‌شوند و مهاجرت معکوس به عنوان یکی از اصلی‌ترین دستاوردهای طرح رقم خواهد خورد.
از شرکت‌های خدماتی فعال در صنایع مختلف نیز می‌توان به عنوان یکی دیگر از ذینفعان نام برد.
در بسیاری از موارد توان تولید در روستاها بیشتر از شهرها می‌باشد اما ازآنجاکه تعداد این روستاها قابل‌توجه نمی‌باشد صنایع بزرگ سازگار با محیط روستاها نتوانسته‌اند موفقیت‌های قابل‌توجه ای را در روستاها به دست آورند.
پس از عملیاتی شدن این کریدور گردشگری میزان تولید محصولات مختلف همگام با تأمین نیازهای بازار به علت دریافت دانش‌های به‌روز بیشتر شده و تأمین نیاز بازار از طریق چرخه‌ای با درگیری‌های فیزیکی و اجرایی کمتر و با سود بیشتر و با هزینه ثابت کمتر صورت می‌پذیرد.
نکته کلیدی که نباید از آن غافل شویم این است که نهادی متخصص و دلسوز متشکل از جامعه بومی باید برای ایجاد تعادل بین ذینفعان شکل‌گرفته و بدون ایجاد این نهاد تعارض منافع می‌تواند انتفاع ذینفعان را به حداقل رسانده و طرح را با مشکلات زیادی مواجه نماید. دفتر توسعه کارآفرینی دهکده مهر سیاهکل در مسیر گردشگری دیلمان به عنوان یک نهاد که مستقل عمل می‌نماید دارای وظایف دریافت دانش‌های به‌روز، انتقال دانش دریافت شده به جامعه بومی، ایجاد تعادل در مذاکرات تولیدکنندگان و فروشندگان، انتقال استانداردهای به‌روز جامعه بومی، برند سازی و تسهیل گری و درنهایت تربیت نیروی کار متخصص با رویکرد توسعه پایدار بوده و در این مسیر فعالیت خواهد داشت.
در پایان نگارنده معتقد است این طرح می‌تواند باعث مهاجرت معکوس به روستا شده و از طریق تجمیع فعالیت‌های مشابه و برند سازی آنها به بهترین شکل ممکن توسعه پایدار همه‌جانبه را رقم بزند
به امید آن روز
انتهای پیام/