پروفسور اسدالله آل بويه از بزرگان ریاضی تاریخ ایران

 پروفسور اسدالله آل بويه ریاضیدان، سیاستمدار، روزنامه‌نگار و ادیب سیاهکلی در سال ۱۲۸۷ ، در ديلمان به دنيا آمد.

وی مشاغل اداری متعددی از قبیل ریاست کل کارگزینی وزارت دارایی، مدیریت کل دبیرخانه دانشگاه تهران، معاونت وزارت فرهنگ، عضویت در شورای عالی فرهنگ، عضویت در شورای عالی دانشگاه و شورای عالی معادن را به عهده داشته‌است. او مؤلف کتابهای درسی هندسه بود. او از بنیانگذاران ترجمه اصطلاحات ریاضی به فارسی بود. به جای نصف الزاویه واژه نیمساز و به جای قائم الزاویه، مثلث راست گوشه را پیشنهاد کرد.

زندگی نامه:

 پس از به پايان بردن تحصيلات ابتدايي و متوسطه در سياهكل و رشت ، به تهران رفته و در دبيرستان دارالفنون ادامه تحصيل داد. او پس از آنكه در سال ۱۳۰۷ديپلم خود را از آن دبيرستان اخذ نمود ، از سوي وزارت فرهنگ براي ادامه تحصيل به فرانسه اعزام شد و پس از تكميل زبان در « ليسه تورنون » فرانسه ، در دانشكده نانسي به تحصيل در رشته ي رياضيات و محاسبات و انتگرال و مكانيك استدلالي و هندسعه عالي پرداخت و به اخذ مدرك ليسانس نائل گرديد. آل بويه تحصيلات خود را در دانشگاه سوربن پاريس ادامه داد، تا آنكه موفق به اخذ درجه ي دكتراي رياضي گرديد. دكتر آل بويه پس از به پايان بردن تحصيلات خود در خارج از كشور ، به ايران بازگشت و از سال ۱۳۱۴ در دانشگاه به تدريس اشتغال ورزيد. وي علاوه بر تدريس در دانشگاه ، مشاغل اداري متعددي از قبيل رياست كل كارگزيني وزارت دارايي ، مديريت كل دبيرخانه دانشگاه تهران ، معاونت وزارت فرهنگ ، عضويت در شوراي عالي فرهنگ ، عضويت در شوراي عالي دانشگاه و شوراي عالي معادن را به عهده داشته است. استاد آل بويه پس از دوران بازنشستگي ، چندي به فعاليت هاي اجتماعي پرداخت و روزنامه ي « سازمان » را داير كرد و به دنبال آن ، حزب « آهنگ ما » را بنياد نهاد ، كه پس از كودتاي ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ به تعطيلي گراييد. استاد از قريحه و ذوق شاعري نيز بهره كافي داشته است ، علاوه برآن آثار نظم و نثر او در مجله ي « سخن » و روزنامه ي « سازمان » به چاپ رسيده است.

اسدالله آل بويه در سن شش سالگي روانه ي مكتب شد و مدت دو سال به خواندن و نوشتن پرداخت. سپس قدم به دبستان نهاد و در مدرسه ي خيام سياهكل چهار كلاس ابتدايي را در دو سال و كلاس پنجم و ششم را در يك سال به انجام رساند ، از آن پس به رشت عزيمت كرد و در دبيرستان شماره يك آن شهر به تحصيل پرداخت. با به پايان رساندن سال اول و دوم متوسطه ، رهسپار تهران شد و در دبيرستان دارالفنون تحصيلات خود را پي گرفت.

او پس از آنكه در سال ۱۳۰۷ديپلم خود را از آن دبيرستان اخذ كرد ، از سوي وزارت فرهنگ براي ادامه تحصيل به فرانسه اعزام شد و پس از تكميل زبان در « ليسه تورنون » فرانسه ، در دانشكده نانسي به تحصيل در رشته ي رياضيات و محاسبات و انتگرال و مكانيك استدلالي و هندسه عالي پرداخت و به اخذ مدرك ليسانس نائل گرديد. آل بويه تحصيلات خود را سرانجام با اخذ درجه دكتراي رياضي در دانشگاه سوربن پاريس به پايان برد. رسالة دكتراي ويدرباره هندسه و ديفرانسيل شبكه هاي مسطح را به رشته تحرير درآمده است.

از جمله رويدادهاي به وقوع پيوسته در دوران زندگي اسدالله آل بويه ، تشكيل حزب « آهنگ ما » بود كه اين حزب بعد از كودتاي ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ در جريان وقايع اين دوران ، تعطيل و فعاليت آن متوقف شد.

اسدالله آل بويه علاوه بر تدريس در دانشگاه ، مشاغل اداري متعددي از قبيل رياست كل كارگزيني وزارت دارايي ، مديريت كل دبيرخانه دانشگاه تهران ، معاونت وزارت فرهنگ ، عضويت در شوراي عالي فرهنگ ، عضويت در شوراي عالي دانشگاه و شوراي عالي معادن را به عهده داشته است.

ایشان پس از به پايان بردن تحصيلات خود در خارج از كشور ، به ايران بازگشت و از سال ۱۳۱۴ با رتبه ي يك دانشياري ، در دانشگاه به تدريس اشتغال ورزيد و تا رتبه ده استادي پيش رفت. وي در طول خدمات آموزشي خود در دانشكده علوم دانشسراي عالي ، دانشكده فني ، دانشكده صنعتي ( وزارت صنايع ) ، دانشكده نيروي هوايي و دبيرستان نظام وزارت جنگ در رشته ي تخصصي خود ، تدريس كرد.

پروفسور آل بويه پس از دوران بازنشستگي ، چندي به فعاليت هاي اجتماعي پرداخت و روزنامه ي « سازمان » را داير كرد و به دنبال آن ، حزب « آهنگ ما » را بنياد نهاد ، كه پس از كودتاي ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ فعاليت متوقف شد. استاد از قريحه و ذوق شاعري نيز بهره كافي داشته است ، علاوه برآن آثار نظم و نثر او در مجله ي « سخن » و روزنامه ي « سازمان » به چاپ رسيده است.

 انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در سال ۱۳۸۱ به پاس سالها خدمات علمی و فرهنگی وی او را به عنوان یکی از مفاخر ایران زمین معرفی کرد و از او تجلیل نمود.

________________________________________

آثار :

۱ حساب هاي هندسي براي دانشجويان دوره ي ليسانس و فوق ليسانس

۲ رساله ي هماهنگي براي يگانگي

۳ مجموعه ترانه هاي بويه

۴ مجموعه شعر ديوان بويه

۵ هندسه براي سال هاي اول تا چهارم دبيرستان

۶ هندسه براي سال هاي پنجم و ششم دبيرستان

۷ هندسه ترسيمي و رقومي براي سال ششم دبيرستان

۸ هندسه هاي گوناگون براي دانشجويان فوق ليسانس

برگرفته از تارنمای گردشگری سیاهکل