دیلمان؛ قطب گردشگری کوهستانی اسلامی جهان

درسیاهکل/مهدی خورسند: پس از ابلاغ سیاست‌های اقتصادمقاومتی از سوی رهبر معظم انقلاب و با توجه به جایگاه ویژه روستاها و ضرورت توسعه پایدارروستا، در تحقق سیاست‌های مذکور به عنوان مهم‌ترین رکن تولید محصولات کشاورزی و تامین کننده امنیت غذایی کشور و نقش محوری روستاها در حوزه بوم‌گردی و گردشگری طبیعی، همچنین با عنایت به ضرورت تقویت نقش روستاها در نظام برنامه‌ریزی کشور و گسترش خدمات‌رسانی به این نقاط و نیز پیشگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها، موضوع توسعه پایدار روستاها و همچنین استقرار مدیریت در جوامع بومی امری اجتناب‌ناپذیر است.
تاکنون طرح‌های مختلفی برای رفع نیاز بخش روستایی کشور مورد آزمایش و سنجش قرار گرفته ولی با توجه به عدم نگاه کارشناسی و عدم توسعه‌محور بودن این طرح‌ها و همچنین عدم استقرار مدیریت در منطقه اجرایی طرح، به نحوی به بن‌بست یا به شکست انجامیده است. طرح‌های حوزه روستایی باید درون‌زا، هدفمند، به تفکیک منطقه و براساس روانشناسی بومی و اقتصاد منطقه طراحی و اجرایی شود تا روی موفقیت را ببیند.
جامعه روستامحور سیاهکل که اقتصادی مبتنی بر کشاورزی دارد، به طرح‌هایی براساس اقتصاد مقاومتی، هدفمند، مستند و مستدل نیاز دارد تا اقتصاد روستایی آن متحول و به نوعی احیا شود. یکی از معضلاتی که امروز جامعه روستایی سیاهکل با آن روبرو است، در حال احتضار بودن آن و تمایل روستاییان به فروش زمین که سرمایه اصلی منطقه است، می‌باشد. پس در کوتاه مدت طرحی باید مدنظر قرار گیرد که حفظ مالکیت برای جامعه بومی را سرلوحه کار خود قرار دهد. روستاییان ما زمین‌های پر بهای خود را به ارزان‌ترین وجه ممکن به غیربومی‌ها فروخته و زمینه را برای نابودی اقتصاد روستایی منطقه فراهم می‌کنند. اغلب طرح‌های توسعه گردشگری و اقتصادی هم در این شهرستان، معمولا با اعطای وام به متقاضیان همراه می‌شود که این وام هم متأسفانه به دو مسیر منتهی می‌شود: ۱- عدم نظارت بر اجرایی شدن پروژه و مقروض شده وام‌گیرنده(بومی یا روستایی) ۲- عدم اجرای پروژه و هدایت وام به مسیرهای غیر.
در این بین، طرح‌های خوبی نیز مصوب شده ولی در حد طرح باقی مانده و به مرحله عمل نرسیده است.

طرح کریدور البرز مرکزی ضامن توسعه پایدار روستایی در منطقه
البته اخیرا طرح جامعی در وزارت تعاون، کار و امور اجتماعی به تصویب رسیده که هدفش احیای اقتصاد روستایی برمبنای توان و پتانسیل بومی منطقه است که خوشبختانه با توجه به نگاه ویژه تیم طراح این طرح، برای اولین گام قرار است این پروژه بین‌المللی در منطقه دیلمان به اجرا برسد. این طرح که «طرح توسعه کریدور گردشگری البرز مرکزی» نام دارد، مسیر بکر و زیبای سیاهکل-دیلمان-رستم‌آباد را در مرحله اول برنامه خود گنجانده و هدفش نیز احیای اقتصاد روستایی بر مبنای گردشگری و توسعه و احیای اقتصاد بومی منطقه است. این طرح که به تصویب و حمایت «UNIDO»سازمان توسعه صنعتی ملل متحد نیز رسیده در حال گذراندن مقدمات اولیه خود است و به زودی اجرایی خواهد شد. در این طرح برندهای ملی و بین‌المللی در زنجیره ارزش اقتصاد روستایی به منطقه ورود کرده و اقتصاد بومی منطقه متحول و ساماندهی شده خواهد شد. در این پروژه فراملی، تمامی جامعه ذینفعان از مزایا و منافع مستقیم و غیرمستقیم طرح با هدف اشتغال پایدار بهره‌مند خواهند شد که جامعه ذینفعان و هدف این پروژه در چهار دسته قابل تقسیم هستند. دسته اول، مردم بومی منطقه هستند؛ دسته دوم، فعالین اقتصادی و برندهای ملی و بین‌المللی؛ دسته سوم، دولت و دستگاه‌های اجرایی؛ دسته چهارم، NGOها و نهادهای علمی، پژوهشی، آموزشی، فرهنگی و هنری.
براساس هدف‌گذاری که در طرح «مسیر گردشگری البرز مرکزی» صورت گرفته، دیلمان به «قطب گردشگری کوهستانی جهان اسلام» بدل می‌شود. در این پروژه و طرح عظیم، برنامه ریزی شده که کشاورزی، گردشگری، خدمات و … بر مبنای معیارهای محیط‌زیستی، در زنجیره‌های ارزش ایجاد شود. در این طرح، تعامل و همکاری میان ذینفعان به گونه‌ای طراحی شده، که علاوه بر حفظ استقلال در مالکیت برای افراد بومی، بهره‌مندی دیگر اجزای زنجیره از منافع مستقیم و غیرمستقیم به وجود بیاید. خدمات و پشیبانی‌ها از این طریق با حفظ بالاترین استانداردهای کیفی تأمین می‌گردد.

۹هزار اشتغال مستقیم و غیرمستقیم بومی
۱۲ تیرماه و در سفری که دکتر عیسی منصوری معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای بازدید از محل اجرایی شدن این پروژه داشت، و خبر این بازدید از سایت وزین «درسیاهکل» هم منتشر شد، منصوری با اشاره به طرح توسعه کریدور گردشگری البرز مرکزی، اظهار داشت: در این طرح با توجه به ظرفیت‌های موجود انتظار داریم فرایندی که برای آن پیش بینی شده؛ با کار و مشارکت مردم انجام شود و این اشتغال، برای افراد بومی و روستایی باشد.
دکتر منصوری خاطرنشان کرد: در طرح توسعه کریدور گردشگری البرز مرکزی شامل مناطق سیاهکل و دیلمان، ایجاد بیش از ۹هزار شغل برای مردم بومی و روستایی پیش بینی شده است.
معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: این طرح به عنوان کریدورهای گردشگری تعریف شده تا گردشگر طی روزهای اقامت در منطقه، از امکانات طبیعی و اقامتی استفاده کند.
به گفته منصوری ، با همکاری استانداری گیلان، اداره کل روستایی و عشایری استانداری، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و اداره میراث فرهنگی طی ۹ ماه آینده، شاهد اولین دستاورد گردشگری روستایی در منطقه که تولید ثروت و اشتغال می کند، خواهیم بود. وی اضافه کرد: در این طرح، به جامعه روستایی به عنوان بخش خصوصی تسهیلاتی اعطا می شود و لازم است این طرح ها با مشارکت مردم بومی و حفظ ظرفیت های بومی نظیر دامداری سنتی و کشاورزی اجرا شوند.
به گزارش «درسیاهکل» رضا اسلامی فرماندار سیاهکل هم در حاشیه این بازدید گفت: این طرح‌ها با مشارکت افراد بومی، گروه‌های مردم نهاد و زیست محیطی و شرکت‌های ملی و بین‌المللی طراحی و بویژه در منطقه کوهستانی دیلمان اجرا می‌شوند که ظرف ۱۰ سال آینده این منطقه به قطب گردشگری کوهستانی تبدیل خواهد شد. وی خاطرنشان کرد: طرح توسعه کریدور گردشگری البرز مرکزی (سیاهکل و دیلمان به رستم‌آباد) در منطقه دیلمان در قله درفک که دارای جاذبه‌های بین‌المللی است، اجرا و ۱۰ منطقه سوارکاری نیز از دیگر طرح‌های گردشگری است که در این منطقه ایجاد می‌‎شود.
در این طرح، روستاییان منطقه هدف، با هر توان و استعدادی مشارکت خواهند داشت و اقتصاد روستایی از قبیل درختکاری صنعتی، دامداری، پرورش ماکیان و محصولات جانبی آنها نظیر تخم‌مرغ و تخم بلدرچین، پرورش عسل، ایجاد بوم‌کلبه‌ها و بسیاری از توان‌ها و پتانسیل‌های بومی منطقه فعال شده، و نکته بارز این طرح، آموزش به روستاییان متقاضی است تا با علم، گام به سوی توسعه پایدار اقتصاد روستایی بردارند. روستاییان پس از آموزش و دریافت تسهیلات(در صورت نیاز)، شروع به فعالیت کرده و سپس محصول تولیدی آنها نیز به صورت تضمینی از سوی شرکت‌ها و کمپانی‌های بزرگی که از قبل برای هر محصول تعیین شده، خریداری می‌شود.
اجرایی شدن این طرح، عواید بسیاری برای مردم منطقه خواهد داشت. مهاجرت معکوس از شهرها به سوی روستاها توسط بومیان و توانمندی اقتصادی روستاییان اولین و در دسترس‌ترین ماحصل این طرح خواهد بود و باید شاهد تحولی عظیم در سطح منطقه باشیم. با توجه به اینکه این طرح به صورت پایلوت در منطقه قرار است که اجرایی شود، امید است دستاوردها و منشأ خیر برای مردم منطقه باشد، ان‌شاالله.
انتهای پیام/