تبیین ضرورت خدمت مقدس سربازی

درسیاهکل/معین رمضانی (کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی): واژه «امنیت» در لغت به معنای آرامش، در امان بودن و رهایی از اضطراب و تردید تعریف می‌شود و همچون سایر پدیده‌های اجتماعی، ابعاد گوناگونی نظیر امنیت عمومی، فردی، اجتماعی، امنیت ملی و … دارد.

امنیت یکی از بنیادی‌ترین نیازهای هر کشور است به عبارت دیگر؛ جامعه‌ای که فاقد امنیت و ثبات کافی باشد، نمی‌تواند در مسیر توسعه اقتصادی، علمی و فرهنگی گام بردارد. از همین رو دولت‌ها برای حفظ امنیت پایدار کشور، همواره برای تقویت ارتش و نیروهای مسلح تلاش می‌کنند. خدمت وظیفه عمومی یا همان خدمت سربازی، ابزاری برای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز به منظور حفظ امنیت و یا بکارگیری آن‌ها در زمان خطر است که منجر به پرورش شهروندانی مسئولیت‌پذیر و متعهد خواهد شد. خدمت سربازی در هر کشوری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین وظایف شهروندی به شمار می‌رود که فرصتی برای جوانان فراهم می‌سازد تا علاوه بر مشارکت در تأمین امنیت ملی، زمانی برای کسب مهارت‌های فردی، اجتماعی و انضباطی به دست ‌آورند.

نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران که در تمامی عرصه‌ها رویکردی متفاوت از سایر حکومت‌ها دارد، نگاه ویژه‌ای به دوران سربازی و جوانان دارد. اساساً نگاه جمهوری اسلامی ایران به جوانان، نگاهی متفاوت از دیگر نظام‌های سیاسی است. در سایر کشورها نیز جوانان برای خدمت سربازی اعزام می‌شوند، اما این امر صرفاً در چارچوب نظامی‌گری و خدمت نظامی تعریف می‌شود، در حالی که در نظام مقدس جمهوری اسلامی، دیدگاه مسئولان که برگرفته از منویات مقام معظم رهبری است، سربازی را نه‌تنها یک وظیفه، بلکه مهم‌ترین و باارزش‌ترین دوران زندگی یک جوان می‌دانند، زیرا این مقطع زمانی، بهترین فرصت برای رشد، تعالی، تربیت و آماده‌سازی جوانان برای آینده نظام، انقلاب، کشور، خانواده و جامعه است.

امام خمینی (ره) قداست بالایی را برای مفهوم سربازی قائل بودند و در بیانی شیوا این مفهوم را چنین بیان می فرمایند: 

ما همه سرباز خدا هستیم انشاالله، نه تو سرباز منی و نه من سرباز تو، همه با هم قیام کردیم که اسلام را در اینجا زنده کنیم.

دوران سربازی باید جوانان را آماده سازد تا پس از پایان دوره خدمت، بتوانند به بهترین شکل در مسیر خدمت به کشور، وطن، نظام و مردم خود گام بردارند. از این رو، حرفه‌آموزی یکی از برنامه‌های مهم نیروهای مسلح محسوب می‌شود و به عنوان هدفی اصلی در این مجموعه مورد توجه قرار می‌گیرد. بنابراین تمام این پیشرفت‌ها و برنامه‌ریزی‌ها به این دلیل انجام می‌شود که مسئولیت‌پذیری جوانان ارتقا یابد تا زمانی که وارد عرصه اجتماع، خانواده و زندگی مشترک می‌شوند، از یک تجربه ارزشمند بهره‌مند باشند. اگر در کشور ما چنین دوران خدمتی وجود نداشت که نزدیک به دو سال از زندگی جوانان به آن اختصاص یابد تا تجربیات مدیریتی کسب کنند، مهارت‌های ارتباطی با جامعه را بیاموزند و حرفه‌ای را فراگیرند، در این صورت ناچار بودیم دوره‌ای را طراحی و اجرا کنیم تا آینده کشور، نظام، وطن و مردم‌مان تضمین شود.

پرورش روحیه نظم‌پذیر، مسئولیت‌پذیری و صبر در جوانان، یادگیری مهارت‌ها و فناوری‌های نوین، مدیریت بحران، امداد و نجات و شرکت فعال در کارهای تیمی، تقویت روحیه همبستگی، شناخت متقابل و کاهش شکاف‌های اجتماعی و همچنین مشارکت در پروژه‌های عمرانی، آموزشی و امدادی که به توسعه و پیشرفت کشور می‌انجامد از جمله مزایای مثبت و قابل توجهی‌ است که خدمت سربازی برای جوانان به همراه خواهد داشت.

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در سخنانی می فرمایند: 

خدمت وظیفه عمومی خدمت واقعا مقدسی است که در جنگ و صلح در صف اول نیازهای ملت و کشور قرار دارد. هم خانواده ها و هم آحاد جوانان، باید اهمیت آن را درک کنند و با شوق و علاقه به آن بشتابند.

بنابراین درمی‌یابیم خدمت سربازی در ایران، فراتر از یک الزام قانونی بلکه ضرورتی ملی است. این تجربه، جوانان را برای زندگی اجتماعی آماده می‌کند، هویت ملی را تقویت می‌سازد، امنیت و اقتدار کشور را تضمین می‌کند و حتی در مسیر توسعه اقتصادی و اجتماعی مؤثر واقع می‌شود. اگرچه ممکن است چالش‌هایی همچون طول مدت خدمت یا نیاز به اصلاح برخی ساختارها مطرح باشد اما اصل ضرورت سربازی به‌عنوان سنگ بنای امنیت و انسجام ملی، رشد فردی و مشارکت اجتماعی همچنان پابرجاست.

انتهای یادداشت/