احکام شرعی عزاداری

به گزارش درسیاهکل وبلاگ احسن الخالقین نوشته است:

بمناسبت فرا رسیدن ایام محرم و صفر ایام سوگواری آل الله  احکام شرعی قمه زنی، زنجیرزنى‏، برهنه نمودن بدن و هروله نمودن به هنگام عزاداری، جهت اطلاع و بهر ه برداری خوانندگان محترم از دیدگاه مراجع معظم تقلید باستحضار میرسد

قمه زنى‏

سؤال: آیا قمه‏زنى جایز است؟
جواب: امام، مقام رهبرى و فاضل: با توجه به اینکه قمه‏زدن در زمان حاضر، به علت عدم قابلیت پذیرش و نداشتن هیچ گونه توجیه قابل فهم، باعث وهن و بدنام شدن مذهب مى‏شود، باید از آن خوددارى گردد.[۱]

آیت الله مکارم: عزادارى خامس آل عبا از مهم‏ترین شعائر دینى و رمز بقاى تشیع مى‏باشد؛ ولى بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایى که موجب وهن مذهب مى‏گردد و یا آسیبى به بدن آنها وارد مى‏کند، خوددارى کنند.[۲]

آیت االله نورى: قمه‏زنى اشکال دارد.[۳]

آیت الله تبریزى: عزادارى خامس آل عبا از مهم‏ترین شعائر دینى و رمز بقاى تشیع مى‏باشد؛ ولى بر عزاداران عزیز لازم است از کارهایى که موجب وهن مذهب و سوءاستفاده دشمنان اسلام و اهل بیت علیهم السلام مى‏شود، اجتناب کنند.[۴]

سؤال: آیا قمه‏زنى به طور مخفى جایز است؟ چنانچه در این مورد نذرى وجود داشته باشد، وظیفه چیست؟

جواب: مقام معظم رهبرى: قمه‏زنى علاوه بر اینکه از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه محسوب نمى‏شود و سابقه‏اى در عصر ائمه علیهم السلام و زمان‏هاى بعد از آن ندارد و تأییدى هم به شکل خاص یا عام از معصوم علیه السلام در مورد آن نرسیده است در زمان حاضر موجب وهن و بدنام شدن مذهب مى‏شود بنابراین در هیچ حالتى جایز نیست. و چنانچه در این مورد نذرى وجود داشته باشد، نذر واجد شرایط صحّت انعقاد نیست.[۵]

زنجیر زنی

سؤال: زنجیرزدن به بدن- همانگونه که برخى از مسلمانان انجام مى‏دهند- چه حکمى دارد؟

جواب: مقام معظم رهبرى: اگر به نحو متعارف و به گونه‏اى باشد که از نظر عرفى از مظاهر حزن و اندوه در عزادارى محسوب شود، اشکال ندارد.[۶]

سؤال:استفاده از زنجیرهایى که داراى تیغ هستند، چه حکمى دارد؟

جواب: امام، مقام معظم رهبرى، تبریزى، مکارم و فاضل: اگر استفاده از زنجیرهاى مزبور موجب وهن مذهب در برابر مردم شود و یا باعث ضرر بدنى قابل توجهى گردد، جایز نیست.[۷]

آیت الله صافى: اگر ضرر قابل توجهى براى بدن نداشته باشد. در عزاى سیدالشهدا علیه السلام اشکال ندارد.[۸]

ایت الله نورى: عزادارى براى امام حسین علیه السلام طبق سنت متعارف و معمول بین شیعیان اشکال ندارد.[۹]

برهنه نمودن بدن به هنگام سینه زنی

آنچه در فتاوای اکثر مراجع معظم تقلید در مورد برهنه شدن برای سینه زدن، به چشم می خورد، حاکی از آن است که انجام این امر در عزای امام حسین (ع)، اگر در مقابل چشم نامحرم نبوده و دارای مفسده نباشد، جایز است، و هیچ یک از ایشان، لطمه و «سینه زدن شدید» را حرام ندانسته، بلکه بر استحباب آن تصریح و تأکید کرده اند.

جواب: نظر اکثر مراجع: اشکال ندارد، مگر اینکه موجب مفسده شود.

آیت الله مکارم: بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.

سؤال: آیا جایز است در مراسم عزادارى امام حسین علیه السلام مردان در مقابل دید زنان، برهنه شده و عزادارى کنند؟

جواب: امام و فاضل: اگر باعث مفسده نباشد، اشکال ندارد و بر زنان واجب است از نگاه کردن به بدن نامحرم اجتناب کنند.[۱۰]

آیت الله مکارم: احتیاط واجب آن است که مردان از این کار خوددارى کنند.[۱۱]

آیت الله تبریزى: اشکال ندارد.[۱۲]

آیت الله صافى: اگر در معرض دید زنان نامحرم نباشد، اشکال ندارد.[۱۳]

آیت الله بهجت: بنا بر احتیاط واجب باید بدن خود را از نامحرم بپوشاند.[۱۴]

هروله در عزاداری

سؤال: هروله به هنگام سینه‏زنى چه حکمى دارد؟

جواب: مقام معظم رهبرى: شایسته است مؤمنان از هر کارى که مناسب با مجالس عزادارى حضرت سیدالشهداء علیه السلام نمى‏باشد، خوددارى کنند و حرکات مذکور هم اگر موجب وهن مراسم عزادارى نشود، اشکال ندارد.[۱۵]

آیة الله صافی گلپایگانی(دام ظله)): جواب

جواب: گاه می‌شود كه اشخاص مصیبت‌زده از شدّت تأثر از جا بر می‌خیزند و می‌روند و می‌آیند و خود را می‌زنند و فریاد می‌كنند؛ اگر كسی در مصیبت حضرت سیدالشهدا سلام‌الله‌علیه كه اعظم مصائب است واقعاً چنین حالی پیدا كند، یا مثل تباكی چنین حالی را دارد نمی‌توان این حالات را اهانت دانست. در این موارد سلیقه‌ها مختلف است؛ بحسب ازمنه و امكنه فرق پیدا می‌كند و عرف عام را باید ملاك دانست. آنچه لازم است این است كه همه بر حفظ و شكوه و عظمت و حقیقت و وقار قدس و ملكوتی این برنامه و نشان دادن كمال حزن و اندوه خود اهتمام نمایند

مرثیه خوانی

سؤال: در برخى موارد مرثیه خوانى و یا مداحى زنان در مجلس خودشان، به گونه‏اى است که صداى آنان با بلندگو به گوش مردان رهگذر مى‏رسد، آیا این عمل جایز است؟
جواب: همه (به جز مکارم): اگر صداى آنان در معرض ریبه، تلذّذ و تهییج شهوت باشد، جایز نیست.[۱۶]

مکارم: خیر، جایز نیست.[۱۷]

منابع :

[۱] . امام، استفتائات، ج ۳، سؤالات متفرقه، س ۳۷؛ مقام معظم رهبرى، اجوبة الاستفتائات، س ۱۴۶۱؛ فاضل، جامع المسائل، ج ۱، س ۲۱۷۳

[۲] . مکارم،استفتائات، قمه‏زنى.

[۳] . نورى، استفتائات، ج ۲، س ۵۹۷

[۴] . تبریزى، استفتائات، س ۲۰۰۳ و ۲۰۱۲ و ۲۰۱۴

[۵] . مقام معظم رهبرى، اجوبة الاستفتائات، س ۱۴۶۱

[۶] . مقام معظم رهبرى، اجوبة الاستفتائات، س ۱۴۶۳

[۷] . امام، استفتائات، ج ۳، س ۳۴ و ۳۷؛ مقام معظم رهبرى، اجوبة الاستفتائات، س ۱۴۴۱؛ تبریزى، استفتائات، س ۲۰۰۳ و ۲۰۱۲؛ مکارم، استفتائات، ج ۱، س ۵۷۴ و ج ۲ و.، قمه‏زنى؛ فاضل، جامع المسائل، ج ۱، س ۲۱۶۲ و ۲۱۶۶ و ۲۱۷۳

[۸] . صافى، جامع الاحکام، ج ۲، س ۱۵۹۴

[۹] . نورى، استفتائات، ج ۱، س ۱۰۶۳ و ج ۲، س ۶۰۱

[۱۰] . امام، استفتائات، ج ۳، سؤالات متفرقه، س ۴۶؛ فاضل، جامع المسائل، ج ۱، س ۲۱۶۳ و ۲۱۶۵٫

[۱۱] . مکارم، استفتائات، ج ۲، س ۷۶۵

[۱۲] . تبریزى، استفتائات، س ۲۰۰۴ و.، لخت شدن عزاداران.

[۱۳] . صافى، جامع الاحکام، ج ۲، س ۱۵۹۷

[۱۴] . بهجت، توضیح المسائل، م ۱۹۳۷

[۱۵] . استفتا از دفتر مقام معظم رهبرى.

[۱۶] . فاضل، جامع المسائل، ج ۱، س ۲۱۸۲؛ صافى، جامع الاحکام، ج ۲، س ۱۶۸۱؛ مقام معظم رهبرى، اجوبة الاستفتائات، س ۱۱۴۵؛ نورى، استفتائات، ج ۲، س ۵۴۵؛ امام، استفتائات، ج ۳،( احکام نظر)، ۵۷ و ۶۵؛ تبریزى، استفتائات، س ۱۰۵۸؛ دفتر: وحید، بهجت، سیستانى.

[۱۷] . مکارم، استفتاءات، ج ۲، س ۷۶۴ و ج ۱، س ۷۸۵ و دفتر.