خاتمی: وضع کنونی را خیلی بد می‌دانم

به گزارش درسیاهکل به نقل از بهار ، سید محمد خاتمی در دیدار با اعضای سازمان جوانان مجمع نیروهای خط امام (ره) با اشاره تلویحی به اظهارات اخیر حبیب‌الله عسگراولادی گفت: من تشکر می‌کنم از بعضی شخصیت‌های متین و با سابقه ای که شجاعت می‌کنند در این موقعیت و دم از نزدیکی دلها به همدیگر می‌زنند از این نفرت افکنی موجود جلوگیری می‌کنند و می‌دانم هزینه هم می‌پردازند. این نشانه ایمانشان و ظرفیت آنهاست که این کار می‌کنند این کار، کار درستی است.متن کامل سخنان رئیس‌جمهور سابق کشورمان در این دیدار را بخوانید:

در روزهای آغازین بهمن هستیم و در اینجا صحبت از بهمن و بیست و دوم بهمن شد. جا دارد که ما به عنوان نقطه عطفی در تاریخ ملت ایران و اغاز مرحله جدید حیات سیاسی؛ اجتماعی و تاریخی مردم مان از آن یاد کنیم. و نیز از نقش ممتازی که حضرت امام در این جریان داشتند. واقعا اگر امام نبودند چنین انقلابی رخ نمی داد. درست است که در درون انقلاب ما گرایش‌های مختلف وجود داشتند ولی فراگیری انقلاب و حضور جامع همه اقشار ملت در اثر نقشی بود که امام داشتند.دم از انقلاب زدن و امام را ندیدن امری نادرست و جفا به تاریخ است. یک تحلیل گر که درست قضایا را بررسی می‌کند این نقش را می‌بیند پیوند بین امام و انقلاب ما یک پیوند واقعی است نه اینکه به زور بخواهیم آن را تحمیل کنیم.

گروه‌ها و جریانات هر کدام جای خود را دارند،هر چند معتقدم ریشه انقلاب را باید در صد سال قبل جستجو کرد ولی نقش امام در بالفعل شدن جریان و آمدن مردم و توده‌های عظیم مردم غیر قابل انکار است. حالا کسانی بپسندند یا نپسندند این نقش را نمی توانند انکار کنند. حاکمیت وشخصیت امام بود که سبب شد حکومت دو هزار و پانصد ساله یک جریانی که همه نیروهای دنیا پشت سر او بودند و همه می‌دانیم که چه کار با مملکت کرد آن را کنار بزنند واگر امام نبود تحقق پیدا نمی کرد این را اشاره کردم چون معتقدم به امام جفا می‌شود.
البته بر خلاف آنچه رایج شده است که رهبری دینی که در نظام ما هست از امام گرفته تا رهبر کنونی قابل نقد نیستند ؛ این غلط است نه ،آنها هم انسان هایی هستند مثل انسان‌های دیگر و باید هم نقد شوند اتفاقا یکی از مسائلی که هست ایجاد ساز و کارهای درست و حسابی است که همه چیز نقد شود از جمله اندیشه امام ،رفتارهای ایشان و کسانی که بعد از ایشان آمده اند آن شاء الله تا دوره‌های بعد خواهند آمد این حرف نادرستی است که هاله تقدس بکشیم و سدی ایجاد کنیم که نتوان به آن نزدیک شد؛ اما این مساله با تخریب خیلی فرق دارد.
من احساس می‌کنم امروز گاه تخریب امام (نه نقد امام)، یعنی ندیدن جایگاه بلندی که امام داشته و پیوندی که با انقلاب ما داشته و تداوم انقلاب در اثر این پیوند دارد رایج می‌شود. این مساله غیر از این است که بگوئیم در فلان جا با در فلان کار هم می‌توان به تصمیم و کار امام یا رهبری ایراد گرفت. خود امام هم فرموده اند که ممکن است ایشان هم اشتباه بکنید. ولی تخریب این نقش ممتاز امام، جریانی است که این روزها به شکل جدیدی در آمده است.

عده ای بودند که انقلاب منافع انها را از بین برد با انقلاب و اسلام هم مخالف بودنداز اول هم به جای نقد ناسزا می‌گفتند و تخریب می‌کردند، ولی متأسفانه در سال‌های اخیر یک نوع جریانی در داخل که امکانات فراوانی هم از نظر تبلیغاتی دارد و صدایش هم بلند است چهره ای از امام می‌خواهد نشان بدهد که گویا امام مظهر خشونت؛نفی دیگران طرد دیگران،عدم تحمل هیچکس و هیچ چیزی که نمی پسندیدند بودند و متاسفانه در رسانه‌های ارتباط جمعی ما اینگونه می‌اید برای توجیه رفتارها و کردارهای نادرستی که احیاناً هست. و این جفای بزرگی است به امام در کنار کسانیکه امام و انقلاب و هیچ چیز را قبول ندارند و سعی میکنند با کوبیدن امام و فحش دادن و نفی امام که از اول انقلاب هم بوده اصل انقلاب را رد بکنند و در واقع عقده هایشان را به خاطر منافع اجتماعی و سیاسی و اقتصادی که از دست داده اند باز کنند در کنارش جریان دیگری را می‌بینیم که به نام انقلاب و اسلام ، گاهی چهره ای از امام نشان می‌دهد که گویا آنچه که رخ داده و هست و نادرست است امام خیلی بدتر و بالاترش را انجام دادند یعنی گویا انچه در این سالها رخ داده خیلی ملایم تر بوده از آن چیزی که امام می‌خواستند رخ بدهند برای توجیه یک سری مسائل. افراطیون این کار را می‌کنند که خیلی مساله خطرناک است.

اما وجه سوم این که بعضی از کسانیکه در درون در طیف انقلاب هم قرار می‌گیرند یعنی ممکن هم است نسبت به حکومت فعلی و رفتار ما و اصلاح طلبان و غیر اصلاح طلبان اعتراض داشته باشند و با هم اختلاف داشته باشیم ولی معمولا در مجموعه ای قرار می‌گیرند که متعلق به انقلاب است یا توقع این است که چنین باشد انها هم دست به کار شده اند برای تخریب شخصیت امام آن هم با استناد به مطالبی که پایه و اساس آن معلوم نیست چگونه هست و کمک می‌کنند به دو جریان دیگر که امام را می‌خواهند تخریب کنند.

آدم کمی بدبین می‌شود که چه دستی در کار است که هم کسانیکه انتصاب به انقلاب دارند در دو جهت دو طیف؛ طیف افراطی تندرو درونی و طیفی از آن طرف که به اصل انقلاب وابسته بوده ولی دچار تندروی است و نیز کسانی که با اصل اسلام و انقلاب مخالفند دست به دست هم داده اند و به تخریب چهره امام می‌پردازند و این امر جای تأسف دارد.
آن دو دسته دیگر که اصلا حرف‌های ما را نمی شوند ولی کسانیکه واقعا فکر میکنیم اصل انقلاب را قبول دارند خواهش می‌کنیم دست از این کار غلط و نادرست بردارند و این نتیجه اش هم هر چه باشد به نفع کسانی است که نه اسلام را می‌خواهند و نه انقلاب را نه ایران را و نه دلشان برای مردم ایران سوخته است.

نکته دیگر اینکه ۲۲ بهمن که سال روز پیروزی انقلاب ما است قبل از آن امام یک دولت تشکیل داد در راس دولت یک شخصیت بسیار متین و معتبری که سابقه مبارزات و تفکر اسلامی داشت اقای مهندس بازرگان را گذاشتند با اینکه خیلی کسان دیگر بودند ولی امام ایشان را انتخاب کرد این رویکرد نشان داد که امام خیلی فراگیرتر از دیگران به انقلاب و ایران و نظام می‌اندیشند و می‌خواهند همه کسانیکه به ایران و اسلام اتصال دارند در درون باشند و از وجودشان بهره گیری شود.
تازه وقتی خواستند دولت موقت را تشکیل دهند گفتند چون ملت مرا قبول دارد من دولت را تعیین می‌کنم امام از اول این بر نکته مهمی تأکید می‌کنند و آن این که واقعیتی و پدیده ای به نام ملت وجود دارد و اوست که تصمیم می‌گیرد و من هم به نمایندگی از او این کار را می‌کنم. دستور کاری هم که برای دولت موقت تعیین می‌کنند عبارت است از تمهید انعقاد مجلس مؤسسان (که بعد شد مجلس خبرگان) برای تنظیم قانون اساسی،رفراندوم اصل نظام و بعد همه پرسی قانون اساسی و استقرار همه امور طبق قانون مصوب مردم.

امام اگر همان روزهم می‌گفت جمهوری اسلامی همه می‌پذیرفتند اما امام گفت همه پرسی برای اصل نظام و طبق نظر مردم عمل شود. اینها امور بسیار مهمی است که در انقلاب‌ها کمتر می‌بینیم و بعد روی جمهوری اسلامی تأکید می‌شود و اینقدر اصرار که جمهوری باشد می‌شد بگویند خلافت یا امارت یا همه حرف هایی که زده می‌شود. مگر بغل دست ما امارت اسلامی وجود نداشت مگر امروز جریانات تندی که فکر می‌کنند که همه دستاوردهای بشری نادیده انگاشته شود و دیدگاه‌های تنگ و تلخ و خشک به نام اسلام بر مردم تحمیل شود مگر اینها نیستند و کسانی که جز فشار و خشونت و حذف و تبعیض به هیچ چیزی پای بند نیستند مگر همین‌ها به امام فشار نمی اوردند که شما انحراف دارید و می‌گفتند جمهوری بدعت است ولی امام روی جمهوری اسلامی تاکید داشت.

آنچه امروز ما داریم دنبال می‌کنیم اینکه ما جمهوری اسلامی می‌خواهیم جمهوری یعنی جمهوری باشد جایگاه مردم مشخص باشد نسبت دولت با مردم معلوم و حکومت تابع مردم باشد در مقابل مردم مسؤول باشد حکومت بداند رای مردم چیست و طبق آن اقدام کند. حکومت مصالح ملی را در نظر بگیرد و این امکان را ملت داشته باشد که آن را جا به جا کند اینها جمهوری است البته اسلامی هم باید باشد. اسلامی که احکامش؛ اخلاقش، ادبش باید اجرا شود البته اسلامی در جمهوری اسلامی رسمی است که در عرصه حکومت و اجتماع با معیارهای جمهوریت و دموکراسی سازگار باشد هم طبعا دموکراسی اش بر خلاف معیارهای اساسی اسلام نباشد نه هر اسلامی؛ اسلامی که رای مردم را قبول ندارد و می‌گوید فرد و یا جریان خاصی به هر قیمتی شده بر مردم حکم براند و هیچ کس هم حق و اراده و اختیاری نداشته باشد، این اسلام با جمهوری اسلامی سازگار نیست.

ما اسلامی می‌خواهیم که به رای مردم اعتقاد داشته باشد حرمت مردم نگه داشته شود ازادی بیان و اندیشه و نیز تامین مصالح ملی رعایت شود و این همان. اسلامی که در انقلاب آمده بود. در ایران انقلاب شده مصالح ملی ایران از اولویت‌های مهم است در سیاست خارجی در مسائل اقتصادی و اجتماعی پیشرفت؛ توسعه و عدالت. این‌ها مسائلی است که بایددر جمهوری اسلامی باشد. ما جمهوری اسلامی را چنین دیدیم و می‌بینیم و چنین از آن دفاع می‌کنیم.
وضع کنونی را خیلی بد می‌دانم فکر می‌کنم مساله تحریم‌ها و مشکلاتی که هست یا ایران را به تسلیم وا دارد یا خود به خود مثل شمعی که آب می‌شود از بین برود و این خطر بسیار بزرگی است. در دل ایران هم مشکلات زیادی وجود دارد و همین دلیل هم هست می‌گوییم نباید براندازی شود چون به اصل انقلاب و جمهوری اسلامی اعتقاد داریم و اگر هم انتقادی داریم اینکه چرا از اصولی که به اصل نظام و جمهوری اسلامی لطمه می‌زند انحراف پیدا شده باید برگردیم به اصولی که در متن انقلاب و مورد قبول مردم بود.

این طور نیست که اگر هم براندازی شود مشکلات ایران حل خواهد شد. از هرج و مرج تا تجزیه مسائلی است که می‌تواند ایران را تهدید کند به همین دلیل ما نه اصلا می‌توانیم تصور کنیم با حمله خارجی و دخالت بیگانه که هیچ منافع ما را نمی خواهد ایران شکل دیگری را پیدا کند نه بصورت‌های دیگر به عنوان فروپاشی و از بین رفتن اما در عین حال گفتیم و می‌گوئیم که برای جلوگیری از اینها باید تجدید نظری در سیاست‌ها رویکردها بشود. کوبیدن بر تبل نفرت و عده ای را از صحنه بیرون کردن به هر قیمتی و هرگونه رفتاری با انها مجاز بودن و از آن طرف مصونیت دادن به هتاکان و حمله کنندگان و در مقابل حتی امکان دفاع از خود را به طرف مظلوم ندادن هم ناورا است و هم بر خلاف مصالح کشور است. من تشکر می‌کنم از بعضی شخصیت‌های متین و با سابقه ای که شجاعت می‌کنند در این موقعیت و دم از نزدیکی دلها به همدیگر می‌زنند از این نفرت افکنی موجود جلوگیری می‌کنند و می‌دانم هزینه هم می‌پردازند. این نشانه ایمانشان و ظرفیت آنهاست که این کار می‌کنند این کار کار درستی است.

ما باید تجدید نظر بکنیم و به خاطر آن خطر بزرگ که احتمالش هر چه باشد محتملش بسیار قوی است. شاید به سوی همدلی برویم با حفظ مواضع خودمان، کسانیکه منطقی تر فکر میکنند به مصالح ملی بهتر می‌اندیشند ولو اینکه نظریات متفاوتی دارند می‌توانند دلها را به هم نزدیک کنند. شما بخصوص جوانان هم می‌توانید نقش داشته باشید و آن پیوندها را ایجاد کنید در حالیکه از آن مواضع اصولی نباید منحرف شوید میتوانید در تلطیف فضا جریاناتی مثل شما که هم جوانید و هم خوش فکر، موثر باشید. این مساله را قبول دارم که تا انتخابات می‌شود دور هم جمع می‌شویم و بعد هم می‌رویم تا سال بعد و انتخابات دیگر. اصلاح طلبی و هر جریانی که وجود دارد خوب است برنامه‌های اساسی تری داشته باشد که اتفاقا در متن آن برنامه هاست که انتخابات و موضع گیری هم مشخص تر میشود.

ما باید رویمان را بیشتر به سمت مردم بگردانیم تا به سوی حکومت.نه اینکه پشت به حکومت کنیم نه حکومت به ما پشت کرده و ما هم با بزرگواری این پشت کردن انها را تحمل می‌کنیم. اینکه خیال کنیم همه مشکلات در حکومت حل می‌شود این طور نیست مردم را باید توجیه کنیم. باید دستاورهای دوران اصلاحات را گفت امروز هم خیلی ساده می‌شود مقایسه کرد باید دید خیلی از امور آن روزها بهتر بوده یا امروز!؟
خوشبختانه مسائلی که در این سالها پیش امد جبران کرد کم کاری ما را و مردم خودشان مقایسه می‌کنند.