از موزه چای تا قدیمی‌ترین کارخانه چای لاهیجان

به گزارش درسیاهکل، وقتی نام چای را می‌شنویم، ناخودآگاه شهر لاهیجان به ذهن متبادر می‌شود. قبل از اینکه چای مصرف عمومی‌پیدا کند، قهوه در ایران رواج داشت و قهوه خانه‌ها بعد از مراودات صفویه با اروپا در ایران رواج یافت. اکنون با اینکه هنوز قهوه خانه مصطلح است، ولی با کشت چای با تلاش‌های کاشف السلطنه، در قهوه خانه‌ها بیشتر چای می‌نوشند.

«آقا محمد خان قاجار قرانلو»، ملقب به کاشف السلطنه، نوه دختری «عباس میرزا»، نایب السلطنه فتحعلی شاه قاجار بود و اولین روز فروردین ماه ۱۲۴۴ خورشیدی در تربت حیدریه به دنیا آمد. وی بعدها به خاطر ترویج کشت چای در گیلان شهرت «چایکار» را برای خود انتخاب کرد. موزه چای لاهیجان، تنها موزه چای در کشور است که ابتدا تنها مدفن کاشف السلطنه، پدر چایکاری ایران بود و با تکمیل و توسعه ساختمان، از سال ۱۳۷۵ به عنوان موزه تاریخ چای ایران مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

معماری آرامگاه کاشف السلطنه طرح استاد «هوشنگ سیحون» است و استاد غفور گنجه‌ای این بنا را ساخت. این موزه از یک سالن اصلی دو طبقه، یک برج و دو فضای اداری شمالی و جنوبی تشکیل شده است.

طبقه همکف از سالن اصلی بنا، به اسناد و مدارک مرحوم کاشف السلطنه و وسایل مربوط به چای و چای نوشی اختصاص دارد و طبقه دوم بنا را ویترین‌ها و اقلام مردم‌شناسی تشکیل می‌دهند. این اثر در تاریخ ۲۶ آبان ۱۳۷۵ با شماره ۱۷۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
کارخانه هوخ تیف، قدیمی‌ترین کارخانه چای در لاهیجان

کارخانه چای سازی هوخ تیف قدیمی‌ترین کارخانه چای موجود در ایران است که کمی‌جلوتر از آرامگاه کاشف السلطنه قرار دارد. شرکت هوخ تیف، بنایی ۴ طبقه، با معماری منحصر به فرد ساخته شده است اگر بازدیدکنندگان از بیرون بنگرند، سه طبقه به نظر می‌رسد. این ساختمان در سال ۱۳۱۴ هجری شمسی و توسط یک شرکت آلمانی به نام هوخ تیف ساخته شد. ماشین آلات چای خشک کنی این کارخانه نیز مربوط به دوره پیش از جنگ جهانی دوم است.

نمای ساختمان آجری و بخشی از دیوارها از داخل سنگ چین شده است. سقف طبقات حالت مدور بوده و معماری و گچ بریهای خاصی داشت که متأسفانه گچ بریها در دوران رکود و تعطیلی کارخانه از بین رفت. بنا از بیرون ۳ طبقه به نظر می‌رسد ولی در حقیقت ۴ طبقه است، زیرا بنا در دامنه کوه طوری طراحی شده که طبقه دوم بتواند وزن سنگین دستگاه‌های چای خشک کنی را تحمل کند. این عمارت پنجره و شیشه‌های زیادی دارد که به منظور هواکشی در زمان خشک کردن چای اینگونه تعبیه شده بود.

چند سالی است هوخ تیف مرمت و احیا شده و به عنوان مرکز تحقیقات چای کشور تغییر کاربری یافته و محصولات جدید در حوزه چای همانند چای بستنی و کوکی چای و … تولید می‌کند.
منبع:مهر
انتهای پیام/