خرید جنس مونتاژشده در داخل کشور

به گزارش درسیاهکل وبلاگ حسین غضنفری نوشت:

یش از ۷ ماه است که گوشی هوشمند ایرانی مدل G5 شرکت ارتباط همراه گویا اروند (GLX) را خریده ام و از استفاده از آن هم کاملا راضی ام. در این مدت به کرات پیش آمده که مخاطبینی که درباره ی این گوشی با آنها صحبت میکنم، در ابتدا باور نمیکنند که این گوشی ایرانی باشد، و در وهله ی دوم به این ادعا بسنده میکنند که “این جنس چینی است، فقط اینجا مونتاژ میشود”، و با استناد به این ادعا، شانه های خود را از بار “حمایت از کار و سرمایه ایرانی و مصرف کالای داخلی” سبک میکنند! بر فرض اینکه تمامی قطعات و ادوات یک وسیله، خارجی است، آیا خرید وسیله ای که مونتاژ شده در داخل کشور است، حمایت از کار و سرمایه ی ایرانی است؟ آیا مصرف کالایی که فقط سرهم بندی آن کار ایرانیان است، مصرف کالای داخلی محسوب میشود؟

توجه شما را به خاطره ای که اخیرا از یکی از نیروهای خدمتگذار در نیروی دریایی که قبل و بعد از انقلاب در مسئولیت های مهمی در این حوزه مشغول خدمت بوده برایم تعریف میکرد جلب میکنم: ستوان دوم سید علی پاک نژاد، روایت میکرد که حدود سال ۷۲ یا ۷۳ بود که ۳ زیردریایی کلاس طارق از روسیه خریداری میشود. آن زمان ایران نه قادر به تولید زیردریایی بود، و نه ناو و ناوچه. زیردریایی ها پس از مدتی کار کردن باید مورد تعمیر اساسی یا اورهال (Overhaul) قرار گیرند، چرا که بعضی قطعات آنها کاملا از کار می افتد و بعضی قسمت ها نیز مثل صفحه ی زیرین دچار نازکی میشوند که بسیار خطرناک است. نحوه ی این تعمیر اساسی بدین گونه است که باید ریز به ریز قطعات از هم باز شده، بعضی تعویض گردند و دوباره تک تک به هم متصل شوند و خود این فرآیند بسیار پیچیده و زمان بر و نیازمند احاطه ی فنی به نحوه ی باز کردن و بستن اجزا است. از آنجا که زیردریایی خارجی بوده، فلذا مهندسین ایرانی به هیچ عنوان به باز و بسته کردن آن هم احاطه نداشتند، پس از کارشناسان روسی درخواست میشود که برای نظارت و هدایت این فرآیند پیچیده به ایران بیایند. اجزا یکی از زیردریایی ها در حضور روس ها باز میشود و زمان تعویض قطعات فرسوده شده و بستن مجدد آنها میرسد که ناگهان روس ها تحریم را بهانه می کنند و ایران را ترک میکنند! مهندسین ایرانی میمانند و کلی قطعات ریز و درشت که هیچ طرحی از چگونگی اتصال مجدد آنها در دست نبوده، قطعات یدکی نیز موجود نبوده و علاوه بر اینها، پس از باز کردن زیردریایی جهت جلوگیری از ورود آب به داخل زیردریایی در قسمت هایی از آن مثل پیرابین (periscope) چسب خاصی استفاده میشود که فقط شرکت سازنده از فرمول و نحوه ی ساخت آن با خبر بوده است، این چسب هم به بهانه ی تحریم از سمت روس ها ارائه نمیشود!

سرتان را درد نمی آورم، مدتی طول میکشد تا با کار بی وقفه ی مهندسین و کارگرانمان، نحوه ی سرهم بندی مجدد زیردریایی و چارچوب کارکرد کلی آن کشف میشود، بعضی قطعات یدکی هم تولید میشود و بعضی را هم از منابع مختلف وارد میکنند، و میماند آن چسب خاص، که فناوری بکار رفته در آن بسیار پیشرفته بود، که آن هم در مناقصه ای بین چهار شرکت تولید کننده ی چسب کشور توسط یکی از آنها تولید میشود، و آن زیردریایی سالم و سرحال به دریا بر میگردد. اما حاصل این مجاهدت این بود که همین تیم ایرانی که ابتدا سرهم بندی و پیاده کردن اجزا را هم بلد نبود، نه تنها از پس مونتاژ بر می آید، بلکه بعضی اجزا را هم تولید میکند و با همین اعتماد به نفسی که از این کار ایجاد میشود، ایران بعدها موفق به ساخت زیردریایی های ایرانی و ناو جماران میشود و جزو ده کشور تولید کننده ی زیردریایی و ناو در جهان میشود. امروز به برکت همان سرهم بندی(مونتاژ) (!) ، ناو هواپیمابر که فقط طولش سه برابر زمین فوتبال است، هم در حال ساخت در داخل کشور است! (منبع)

بحثی را یکی از اساتیدم-مهندس میرجعفری- مطرح میکرد با عنوان “انتقال فناوری”، برای این هدف چهار مرحله وجود دارد:

• کاربری را یاد بگیر
• تعمیر را یاد بگیر
• تغییر را بیاموز
• خودت از نو بیآفرین!

وقتی کاربری هم جزئی از مراحل انتقال فناوری است، مونتاژ (که در پی آن قابلیت تعمیر می آید) که دیگر جای خود را دارد!

شما را به دیدن این فیلم سه دقیقه ای دعوت میکنم (دریافت فیلم).

پی نوشت: معتقدم کار GLX در تولید گوشی هایش، صرفا سرهم بندی نیست و قسمت هایی از گوشی را به راحتی میشود در داخل تولید کرد!

پی نوشت ۲: وقتی از یک محصول هم تولید داخل اش موجود است و هم مونتاژ اجزای خارجی در داخل، به رسم وطن دوستی حمایت از تولید داخلی ارجح است!