مراسم علم واچینی در ۱۱ بقعه متبرکه سیاهکل و دیلمان

به گزارش درسیاهکل ، علم بندی مراسمی است که معمولا در بقاع متبرکه استان گیلان طی آدابی خاص انجام می گیرد و نهایتا در هفته اول ماه محرم‌ (در هر بقعه شب به خصوصی) همه علم ها بسته می شود. علم چوب مخصوصی است که در بقاع قدیمی اغلب یا تزییناتی فلزی به ویژه، در قسمت بالا همراه است و یکی از بارزترین علایم آن داشتن دو سر اژدهاست.

علم بندی با روشن کردن شمع، نذر و نیاز و حاجت خواهی همراه است. شخصی که نذر و نیتی دارد پارچه سبز رنگی را به عشق امام حسین، حضرت علی و دیگر ائمه اظهار بر علم می بندد.
هر تکه پارچه ای که بر علم بسته می شود در حقیقت خواهش و تمنای فردی است که از امامزاده محل خود انتظار دارد.

علم واچینی هم در یک نوبت دیگر که البته در هر بقعه زمان آن فرق می کند با مشارکت مستقیم کسانی که علم را بسته اند و حضور عده کثیری از اهالی محل انجام می گیرد. در این روز کسانی که در فاصله علم بستن و علم واچیدن نذر و نیازشان برآورده شده با قربانی کردن گوسفند و طعام دادن به زایران حضور فعال تری دارند.

مراسم علم بندی و علم واچینی که از مراسم بسیار قدیمی و رایج در گیلان است امروزه به سه صورت سنتی، نیمه سنتی و مذهبی رایج است. علم بندی و علم واچینی سنتی امروزه فقط در چند نقطه از کوهستان های گیلان رایج است و نشان از یادگارهای گذشته تاریخ گیلان و دوره قبل از اسلام دارد. علم بندی و علم واچینی نیمه سنتی در واقع همان مراسم سنتی است که با معتقدات دینی و اسلامی هم آمیخته و در تعدادی از بقاع گیلان چه در کوهستان و چه در منطقه جنگلی میان بند رایج است. علم بندی و علم واچینی مذهبی تقریبا در همه بقاع جلگه و کوهستان رایج است و کاملا رنگ اسلامی دارد.

بقعه برفجان سیاهکل (لینک گزارش به همراه تصاویر)

مراسم علم واچینی در بقعه آقا سید ابراهیم و آقا سید اسماعیل سیاهکل هر ساله در روز ۲۸ صفر توسط هیئت عزاداری آل محمد (ص) برگزار می شود.

در این روز غذای نذری نیز توسط این هیئت در حسینه بقعه برفجان توزیع می شود.

علم واچینی در بقعه شاه شهیدان (لینک خبر)

بزرگ ترین مراسم علم بندی و علم واچینی در بقعه معروف به شاه شهیدان انجام می شود.

فاصله بستن علم و واچیدن آن تقریبا ۱۰ روز طول می کشد و بهترین مراسم در سر تا سر گیلان در این محل انجام می گیرد. روز علم واچینی یک روز جمعه تابستانی بعد از درو و خرمن است در این روز از سراسر منطقه جلگه ای، جنگلی و کوهستانی مردم از زن و مرد و کودک به بقعه شاه شهیدان می آیند و در صحرای اطراف بقعه اطراق می کنند. آنها بهترین و پر نقش و نگارترین لباس های خود را می پوشند و هر کس به اندازه کافی غذا به همراه دارد. علاوه بر این بسیاری از نذر گذاران که به حاجت خود رسیده اند در این روز قربانی کرده و طعام مفصلی به زوار می دهند.

علم واچینی در لیسانک (لینک گزارش به همراه تصاویر)

در اوایل تیرماه، روستای لیسانک سیاهکل که پس از طرح ساماندهی تنها یک خانوار جمعیت دارد و آن خانواده نیز خادم امام زاده محمد مهدی (ع) از نوادگان امام موسی کاظم (ع) هستند، مراسم علم واچینی برگزار می شود.

لیسانک روستایی است در دل جنگل که برای رسیدن به آن می بایست پس از طی حدود ۳۵ کیلومتر از سیاهکل به سمت دیلمان در روستای خاسخانی توقف کرد و مابقی راه را به مدت ۳ ساعت در پیچ و تاب کوه به صورت پیاده طی نمود.

در این مراسم زائرین از سیاهکل و روستاهای تازه آباد، دوستلات، راهدارپشته، خرارود، گیل بام، چهل گاچه، مادرسرا، گلستانسرا و گاوکل شرکت می کنند.

در ابتدا چند نفر برای مراسم علم بندی به این روستا می روند و پس از گذشت ۱۰ روز، پیر و جوان، مرد و زن به این روستا می روند تا مراسم علم واچینی را برگزار کنند.

بقعه آقا سید حسین بیدرون

هر ساله در روز ۲۸ صفر و به مناسبت رحلت رسول اکرم (ص) و امام حسن مجتبی (ع) مراسم سنتی و محلی علم واچینی در مسجد آقا سید حسین بیدرون ، با تجمع عظیم اهالی روستاهای بیدرون ، کیاسرا ، چهارشاهی محله و مردم شهرستانهای سیاهکل ، لاهیجان ، رشت و … برگزار می شود.

بقعه آقا سید صالح و آقا سید سلطان حسین در لیش مهرین

در بقعه آقا سید صالح و آقا سید سلطان حسین در لیش مهرین سیاهکل روز اول ماه محرم علم را می بندند و بعد از برداشت محصول در یک روز جمعه وا می چینند، در سال هایی که ایام محرم تابستان می افتد استثنائا اولین جمعه بعد از عاشورا را به این مراسم اختصاص می دهند.

آقا سید حسن ازبرم

در بقعه آقا سید حسن ازبرم سیاهکل که گویند از پسران امام موسی کاظم (ع) است روز سوم محرم علم بندی دارند اما علم را پس از برداشت محصول در یک روز (ترجیحا روز جمعه) وا می چینند.

مردم این هالی می گویند تا کنون پیش نیامده که در مراسم علم وا چیدن در این روز باران ببارد و مراسم با شکوه هر چه تمامتر با پذیرایی از عزاداران و مهمانان امام حسین(ع) برگزار می شود.

بقعه سید وارستان

این بقعه که در شهر سیاهکل واقع شده و روبروی آن استخر زیبایی با همین نام وجود دارد، در روز سوم محرم مرام علم بندی و در روز اربعین سید و سالار شهیدان نیز مراسم علم واچینی برگزار می کند.

علم واچینی در سید سرا دیلمان

در سید سرا بزرگوار در دیلمان ۱۰ تا پانزده روز مانده به شهریور بعد از برداشت محصول علم واچینی دارند و گالشان منطقه به این مراسم بسیار دلبسته اند.

علم واچینی در بقعه آقا سید قاسم خورتو روستای چوشل

در بقعه آقا سید قاسم در خور تو نزدیک به روستای چوشل از توابع سیاهکل هفت روز مانده به پاییز در یک روز جمعه علم را می بندند و جمعه هفته بعد طی مراسم خاصی آن را وا می چینند.
در نورالعرش، پای کوه درفک، علم را بیست روز گذشته از تابستان می بندند و ده روز نگاه می دارند و آن گاه طی مراسم بسیار مفصلی که همراه با شیلان کشی است و از اطراف و اکناف منطقه جمعیت زیادی می آیند باز می کنند.

علم واچینی در بقعه امامزاده قاسم و امامزاده حمزه کوه پس

در کوه پس دیلمان یعنی در بقعه امامزاده قاسم و امامزاده حمزه نیز مراسم سنتی است. اهالی روستاهای تابستان نشین اطراف کمنی از جمله لات و نوده در مراسم علم بندی و علم واچینی سنتی خود معتقدند اول علم خود را باید به محل دعا کوه (قله کوهی بلند که مقدس است) ببرند. آن گاه طی تشریفاتی حرکت داده به گرده کول (کمنی) بیاورند. در آن جا مراسم علم واچینی از نوع سنتی با جشن و شادمانی همراه است. در این مراسم حاجت مندان فرایض دینی خود را به جای می آوردند و ادای نذری را که کرده اند برمی آوردند. در عین حال از اقوام، خویشان و آشنایان دور و نزدیک خود نیز که در سراسر منطقه وسیع جنگلی و ییلاقی کوهستان پراکنده اند دید و بازدید به عمل آورده و صله رحم به جا می آورند. دختران و پسران جوان در این روز معمولا همسران آینده خود را پیدا می کنند.

در بقاعی که علم بندی و علم واچینی نیمه سنتی دارند رنگ مذهبی مراسم بیشتر است. علم بندی در یکی از روزهای هفته اول ماه محرم انجام می گیرد اما واچیدن آن منوط به دروی محصول و خرمن است که معمولا به شهریور ماه موکول می شود و طی مراسمی که بی شباهت به علم واچیدن سنتی نیست انجام می گیرد.

امامزاده ابوالحسن واقع در گرده کول کمنی

در بقعه امامزاده ابوالحسن واقع در گرده کول کمنی علم بندی با مراسم ویژه عزاداری در روزهای سوگواری اوایل محرم همراه است اما علم واچینی در دهم مرداد ماه یعنی چهل روز گذشته از تابستان انجام می گیرد. مراسم جوری برگزار می شود که سه یا چهار روستای عمده اطراف کمنی هم در آن شرکت داده می شوند. بدین ترتیب که مراسم علم واچینی در سه جمعه یا چهار جمعه پیاپی (یک ماه تمام) اجرا می شود و هر دفعه نوبت یک روستا ست.