خودگردانی استانها از واقعیت تا خیال

درسیاهکل/علی معتمدی چالشمی: بیانات عبدالرضا رحمانی‌فضلی در نخستین همایش “علمی مدیریت روستایی و توسعه پایدار” « مبنی بر اینکه چرا نباید استانها خود گردانی اداره شوند»؟ بنده را بر آن داشت تا بر اساس بضاعت فکری ناچیزم به تحلیل آن پرداخته و بگویم «جانا سخن از زبان ما میگویی»

۱- حضرت علی(ع) فرمود: «مَنْ وَجَدَ ماءً وَ تُرابا ثُمَّ اِفْتَقَرَ فَاَبْعَدَهُ اللّهُ» کسی که آب و خاک داشته باشد و فقیر زندگی کند، خداوند او را از رحمتش دور می‏کند. این حدیث نورانی، باید مطلّا و در احکام انتصابات وزراء، استانداران، مدیران و فرمانداران تغلیظ و نصب العین قرار گیرد.

سخنان وزیر محترم کشور در همایش موصوف؛ بیان واقعیت هایی است که همه دلسوزان نظام بر آن صحه نهاده و باید برای یافتن راه حلی جامع، گامهای عاجل و اساسی بردارند.

کشور پهناور ما؛ از مزیّت های فراوانی برخوردار است که با مدیریت کارآمد، علمی، جهادی و استفاده از توانمندیهای انسانی بدون در نظر گرفتن سلایق سیاسی، خودگردانی استانها را در ابعاد مختلف اقتصادی محقق می نماید. برای شکوفا نمودن ظرفیت های عظیم استانها باید انتصاب مدیران توانمند، ریسک پذیر، صاحب برنامه که شناخت کافی و وافی از پتانسیلها داشته باشند در اولویت قرار گیرد.

وضعیت آشفته و نابسامان صنعت و کشاورزی؛ سوغات شوم بعضی از مدیریتهای فصلی و موسمی است که شیرازه بعضی از استانها، از جمله گیلان را از هم پاشانده است.

نوغان گیلان که شهرت جهانی داشت به موزه سپرده شد. از برجستگی های بارز استان گیلان برخورداری از مواهب کثیر زیر زمینی، روی زمینی و سخاوت آسمان است. مع الوصف در تولید انواع محصولات استراتژیک برنج، گندم و دهها نمونه دیگر که از جایگاه ممتازی برخوردار بود بر اثر سوء تدبیر به چالش کشیده شد. راقم این وَجیزه، معتقد است اگر مدیریت عالی استان، بتواند از همه ی پازلهای موجود که منظومه ای بی نظیر در کشور است استفاده کند، علاوه بر تأمین نیازمندیهای استان، توان تأمین چند کشور حوزه خلیج همیشه فارس را نیز دارد.

۲- واقعیت تلخ اقتصاد نفتی ما که هنوز بعضی از مدیران سنتی؛ ساز مدیریتی شان را با بوی آن کوک کرده اند، نتیجه همین خواهد بود که واردات الویت اصلی قرار بگیرد و از قِبَل واردات فقط منافع در جیب عدهّ ای که خود را طبقه ممتاز می دانند ریخته شود و برایشان مهم نیست که چه بلایی بر سر صنعت و کشاورزی آورده اند.

آرزوی همیشگی حضرت امام راحل عظیم الشأن بستن درب چاههای نفت بود و مقام معظم رهبری(مدظله العالی) نیز برای تحقق آن تأکیدات مستمری دارند.

بیان واقعیت ها گرچه شاید به ذائقه ی طیفی خوشایند نباشد اما برای نجات و تقویت اقتصاد اسلامی، باید قلمهای مقدّس حرارتشان را بیفزایند و زبانهای پاک و بی غرض و مرض با رعایت حفظ مصالح عمومی و بدون جنجال آفرینی، انتقادهای دلسوزانه که توأمان با راهکارهای علمی باشد رساتر شوند.

توانمندی استانها در ابعاد مختلف اقتصادی موجب می شود تا کشور از تکانه های سیاست بازان حرفه ای، تحریمهای ظالمانه و خصمانه آمریکا و جیره خوارانشان و بعضی از سران کشورهای مرتجع عرب که دارند از سلاح نفت برای تضعیف اقتصاد ما استفاده می کنند کم اثر باشد.

امروز به فضل الهی و به برکت خون شهدای هشت سال دفاع مقّدس جمهوری اسلامی ایران، شتاب فزاینده ای برای فتح قله های منیع و رفیع در عرصه های علمی برداشته که موجب حیرت جهانیان شده است.
۳- باید بپذیریم اگر چرخ صنعت، خوب در استانها بچرخد معضل بیکاری در کشور به حد اقل خواهد رسید. شهرکهای صنعتی که قلب تپنده تولید و اشتغال پایدار در عرصه صنعت بشمار می رود نباید بسیاری از آنها تعطیل یا در حال رکود باشند.

خودگردانی استانها به این معنا و مفهوم است که استاندار بتواند حداقل شش ماه از سال بدون نیاز به بودجه عمومی که از عایدات نفتی بدست می آید و خود از لحاظ اقتصادی به نوعی در افزایش تورم اثر گذار است، استان را اداره کند. یا بتواند در سال از عوارض و درآمد کارخانجات هزینه بسیاری از پروژهای عمرانی را تأمین کند.

اما امروز قسمت اعظم وقت استاندارها و نمایندگان مجلس شورای اسلامی صرف چانه زدن و آسمان و ریسمان کردن برای أخذ اعتبارات بیشتر است که گرچه در خور تحسین بوده، اما اگر محقق نشود تمامی پروژهای عمرانی بلاتکلیف، و بساط این رویکرد برچیده، یا اصلاح و با منویّات خودگردانی استانها همخوانی ندارد.
۴- خالی شدن بیش از ۳۳ هزار روستا از سکنه، و رها شدن بیش از ۱۰ میلیون هکتار از زمین های مرغوب و حذف هزاران فرصت شغل دائمی و فصلی چگونه باید خود گردانی استانها را در پی داشته باشد؟

شریانهای اقتصادی کشور رهین تلاش روستا و روستانشینان شریف است. قرار دادن روستاییان تحت چتر حمایتی بیمه ها، می تواند انگیزه شان را برای تولید، مضاعف کند.

گران بودن نهادهای کشاورزی، واردات بی رویه ی محصولات کشاورزی و فرسودگی کارخانجات مرتبط و دهها عامل دیگر دلمشغولی های فراوانی برای آنان ایجاد کرده است. به تاراج رفتن زمینهای کشاورزی و مبدّل سازی آن به ویلاهای گران قیمت ضربه مهلکی بر اقتصاد روستانشینان وارد نموده که هنوز آثار این جراحتها به عینه قابل مشاهده است.

سخنان وزیر محترم کشور زنگ بیدار باشی برای متولیان امر، بخصوص وزارت جهاد کشاورزی است تا لایحه ای از سوی دولت یا طرحی دو فوریتی از طرف مجلس شورای اسلامی تهیه تا برای تحقق خودگردانی استانها چه در عرصه کشاورزی و صنعتی چاره جویی شود.

در صورت گفتاردرمانی صِرف؛ خودگردانی استانها، واقعیتی موهوم و در حد خیال باقی خواهد ماند.

۵- استانداران، برای نجات استانها باید شیوه های تحقق ”اقتصاد مقاومتی را” که مبانی مدیریتی آن در اسلام عزیز وجود دارد استخراج و تأکیدات مستمر رهبر معظم انقلاب جهت توجه بیشتر به ” ظرفیت های درون زای” کشور را چراغ راهشان قرار دهند.

امید است همه استانداران خدوم و شایسته کشور جمهوری اسلامی ایران، تحت زعامت ولی امر مسلمین جهان حضرت آیت ا… العظمی خامنه ای (مدظله العالی) موجبات عزت و اقتدار مردم شریف و نجیب را فراهم آورند.