منطقه آزاد بندرانزلی؛آرمانی که هرگز تحقق نیافت/از سیاسی بازی مسئولین تا واردات بی رویه!

به گزارش درسیاهکل به نقل از پیک دانشجو در گزارش قبل (اینجا) میزان صادرات در مناطق آزاد نسبت به تمام صادرات در ایران در دوسال اخیر که چیزی نزدیک به هیچ و زیر یک درصد است را مورد بررسی قرار دادیم و این مسئله با در نظر داشتن این بود که توجیه اصلی ایجاد مناطق آزاد در ایران جذب سرمایه گذاری خارجی و افزایش صادرات بوده که طبق آمار اعلام شده توسط دبیرخانه مناطق آزاد این موضوع پس از گذشت نزدیک به سه دهه از عمر این مناطق تحقق نیافته است.

در حقیقت باید دانست مناطق آزاد تجاری با اهدافی مثل:تسریع در انجام امور زیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه‌گذاری و افزایش درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه‌ای، تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی و ارائه خدمات عمومی ساخت و پرداخته می شوند.

در یک نگاه کلی می توان بیان داشت که اهداف تبیین شده برای ایجاد و رونق بازارهای مناطق آزاد در راستای اهداف اقتصادی مقاومتی قرار گرفته بود به این صورت که بنای مسئله اقتصاد مقاومتی بر پایه ی روشی برای مقابله با تحریم‌های اقتصادی علیه ایران با کمترین وابستگی به خارج از کشور در خصوص نیازهای اساسی و راهبردی گذاشته شده بود و حال باید دانست به چه میزان موفق در احقاق این اهداف در داخل کشور بوده ایم؟ همچنین در نقطه مقابل تاثیر این مناطق بر کشور و در مقیاس کمتر بر استان و شهرستان بوده است.

به یقین مناطق آزاد می‌توانند نقش زیادی در رشد و توسعه اقتصادی داشته باشند،توسعه و محرومیت زدایی در مناطق کوچکی همچون منطقه آزاد می‌تواند الگوی مناسب برای توسعه همه جانبه کشور باشد و اگر از ظرفیت های این مناطق به درستی استفاده شود می توانند سر پل ارتباطات اقتصادی و صادرات به خارج باشند.شناسایی و ایجاد فضای مناسب برای رشد فعالیت‌های کارآفرینانه همواره مورد توجه صاحب‌نظران است از این‌رو مناطق آزاد از بسترهای حیاتی برای رشد و گسترش فعالیت‌های کارآفرینانه به شمار می‌روند.

و باید گفت که این حجم عظیم از هزینه ها به منظور احداث و بکارگیری مناطق برای کاهش مانع های ناشی دیوان سالاری اداری، وضع معافیت های مالیاتی و تسهیل ورود و خروج به این جغرافیا همه و همه با هدف افزایش جذب سرمایه های خارجی و توان تولید و درنهایت ارزآوری و درآمدسازی برای کشور صورت گرفت،اما تا چه حد منطقه آزاد انزلی موفق بوده است؟آیا فاصله کمی میان واقعیت تا آرمان باقی مانده است یا بیشتر به سرابی دور از دسترس می ماند؟

اگر مهم ترین مانع ورود سرمایه گذارهای خارجی به مناطق آزاد را تحریم ها بدانیم، این منطقه با جذابیت های قانونی دست کم باید در جذب سرمایه های داخلی موفق عمل می کرد اما در این حوزه هم کارنامه ی قابل قبولی به دست نیامد و بخش خصوصی در این منطقه بیشتر روی واردات سرمایه گذاری کرد تا صنایع و مشاغل تولیدی.

در حقیقت سیاست نادرستی که موجب شده این منطقه از اهداف خود دور بماند، سیاست تامین زیرساخت های مورد نیاز منطقه از محل درآمدها است. این موضوع باعث شد تا مناطق آزاد به منظور تامین مسائل مالی و ایجاد زیرساخت های مورد نیاز، روی به واردات آورد تا از محل عوارض وارداتی منابع خود را تامین کند. از سوی دیگر نبود زیرساخت های مناسب در این مناطق باعث شد سرمایه گذاران داخلی تنها به ثبت شرکت در این مناطق بسنده کنند و فعالیت اصلی خود را در سرزمین اصلی ادامه دهند تا هم از مزایایی مانند معافیت های مالیاتی و عوارض کمرگی بهره مند شوند و هم از زیرساخت های سرزمین اصلی استفاده کنند.

در انتها باید گفت:عدم موفقیت و نداشتن دستاورد چشم گیر اقتصادی برای مردم بندرانزلی این منطقه را تبدیل به یک مکان گردشگری داخلی و استانی کرده است که کوچکترین دستاورد برای یک منطقه ی ساحلی نزدیک به دو شهر بزرگ استان (رشت و انزلی) محسوب می شود.

اما اینکه چرا منطقه آزاد انزلی عملکرد آنچنان چشگیر و موفقی نداشته را باید در بین مسئولین و سیاسیون استان گیلان جستجو کرد، جایی که این امتیاز (منطقه آزاد اقتصادی) واگذار شده و به تصویب رسیده از سوی مجلس شورای اسلامی به استان گیلان علی الرغم اقرار یکایک مسئولین سیاسی استان در خصوص اهمیت آن تنها به بازیچه اهداف فعالین سیاسی استانی تبدیل شده است.
نگاهی ساده به عملکرد سازمان منطقه آزاد اقتصادی انزلی در برنامه های کوتاه مدت و بلند مدتش به سادگی این دستپاچگی و عدم تمرکز در مدیریت و پیشبرد برنامه ها را که ناشی از بازی های پشت پرده سیاسیون استانی است به نمایش میگذارد.

بازی قدرتی که دودش تنها به چشم مردم گیلان و مخصوصا مردم بندر انزلی رفته و در عمل دستاوردی برای استان محسوب نمیشود و جالب اینجاست که این اتفاق در زمانی صورت می پذیرد که بحث کسادی بندرگاه انزلی نیز از مباحث داغ رسانه ها و اهالی شهر بندرانزلی است و شنیدن صدای بوق کشتی های پهلو گرفته در بندرانزلی خود علامتی بر کندی حرکت چرخ دنده های اقتصادی را اعلام میکند.

انتهای پیام/