تحلیل اجمالی بر مسائل و مشکلات مبتلابه خانواده (جوانان و نوجوانان) و ارائه راهکار

درسیاهکل/رحمت یوسفی ذاکِلِه بَری: تقویت ایمان به خداوند و روز قیامت در میان مردم همواره دغدغه اصلی مسئولین نظام مقدس جمهوری اسلامی بوده است. حکمرانی بر قلب های مردم جهت تحقق اهداف نظام و دین مبین اسلام با تلاش های صورت گرفته تا کنون فراز و نشیب هایی داشته و همیشه اعتقاد قلبی و راسخ مردم به انقلاب اسلامی و ارزش های دین مبین اسلام از محور اصلی دور نشده ولی با چالش های بعضاً جدی مواجه که نیازمند عزم ملی و جدی در بازنگری روشهای موجود است. حسب بررسی های بعمل آمده حدود سی و هفت درصد از پرونده های قضایی در شعب(کیفری، حقوقی و خانوادگی) مربوط به نزاع دسته جمعی و دعواها و اختلافات خانوادگی می باشد.
در بررسی ها و تحقیقات میدانی و پروند ها و جلسات کارشناسی محرز گردیده عوامل متعددی در این قبیل مسائل خانوادگی نقش دارند.
علیرغم افزایش خدمات عمومی و رفاه نسبی که بعد از وقوع انقلاب اسلامی بوجود آمده ولی به علت بالا رفتن انتظارات هماهنگ باپیشرفت های صنعتی و علمی و رفاهی روز جهانی و منطقه ای، تبلیغات و کسب اخبار و اطلاعات و آمار روز دنیا و لحاظ برنامه های رادیو و تلویزیونی، ماهواره و اینترنت و گسترش فعالیت جهانی (قدرت و سرمایه) علیه ادیان الهی و انقلاب اسامی ایران، کوشش قدرت های جهانی و استعماری در شکل و قالب جدید به منظور به دست آوردن منافع حداکثری خود از کشورها و ملت های دیگر و … این عملکردها و فعالیت ها و دستاوردها برای کسب درآمد حلال و عملی شدن حداکثری دستورات اسلامی و قرآنی و ترویج فرهنگ صحیح قناعت و صبر و بردباری به درستی به نسلهای دوم و سوم انقلاب منتقل نگردیده و یا ناکافی بوده است.
زیرا نوع فرهنگ برنامه های روزمره با زندگی فعلی دگرگون شده و نوجوانان و جوانان دچار افکاری فردی گرا و بهره برداری از بیشتر ظرفیت های دنیوی برای افزایش سطح رفاه خانوادگی و اجتماعی شده اند، بطوریکه حداقل پنجاه درصد از جامعه به این سمت گرایش پیدا نموده اند.
رشد جمعیت و بالا رفتن سطح علمی و توقع جوانان از کسب درآمد مناسب به همراه شغل متناسب با تحصیلات دانشگاهی و داشتن زندگی متوسط (منزل مسکونی در حد انتظار، ازدواج پایدار، زندگی بدون دخالت پدر و مادر و …) با در نظر گرفتن عملکرد مروجان و مبلغان دینی و غیر دینی در پرهیز از تجملات و دنیا پرستی و میزان پایبندی آنها به این عقاید، تعدد مراکز تصمیم گیری درقدرت، دریافت اطلاعات و آموزش های مستقیم و غیر مستقیم برنامه و افکار ملی و مذهبی حاوی مطالب بعضا متضاد با هم از طریق صدا و سیما ، شبکه های مجازی، ماهواره ها، علما و افراد برجسته و سیاسیون و … باعث ایجاد شکاف بین اندیشه و واقعیت گردیده و همین مباحث و تفکرات متعدد جو روانی و شکننده اجتماعی را باعث و در کنار ترویج خشونت دینی فضای تنش خانوادگی و جامعه افزایش پیدا کرده است.
خانواده ای که مقید به آموزه های دینی است بر اساس افکار و اندیشه های دریافتی از کلام قرآن مجید، احادیث و روایات متعدد، کتب، مقالات، نوشته ها، مدرسه، دانشگاه، صدا و سیما و مطالب ارائه شده توسط سخنرانان و مدیران و علماء سعی در بزرگ کردن خانواده و تعدد فرزندان را داشته، در حالیکه تعدادی از همین فرزندان به هر درصد و اندازه ای، بعد از بزرگ شدن در جامعه برشمرده و نرسیدن به حداقل خواسته های خود به خانواده و حتی جامعه پشت پا زده و در اختیار ناصالحان پرورش یافته اجتماعی قرار می گیرند. در این حالت ما نه تنها از این قدرت و ظرفیت عظیم بهره درست و کافی نمی توانیم بگیریم، بلکه به یک تهدید برای خود خانواده و جامعه مبدل وآسیب های معنوی و مادی بزرگی را به پیکره اجتماع وارد می سازند.

گستردگی گرایش به مصرف و توزیع انواع مواد مخدر، قاچاق کالا، توسعه شغل های کاذب و مخرب، بزه کاریها، درگیریهای فردی و اجتماعی، افزایش آمار طلاق، روند رو به رشد زندگی و تشکیل خانه های مجردی و ارائه تعریفی جدید از سبک خانواده، تزلزل در تشکیل خانواده و یا عدم تسلط بر مدیریت در خانواده ها، ناتوانی در ادامه زندگی مشترک و… ناشی از شکاف بوجود آمده در نگرش اندیشه تربیتی و آموزشی با واقعیات جامعه متناسب با وضعیت روز جهانی است که نیازمند ترمیم و بهبود جدی با توسعه همه جانبه می باشد تا موارد منفی اجتماعی به سمت حداقل بازگردانده شود.
جوان تحصیل کرده بعد از کلی هزینه های مادی و معنوی توسط خانواده در ماشین مدرک سازی کشور بعد از فارغ التحصیلی در پی شغل و درآمد است تا بتوانند با دریافت وام کم بهره، خانه ارزان قیمت، حمل و نقل عمومی آسان و ارزان، تورم حداقلی، تأمین احتیاجات و مایحتاج روزانه و نبود تحقیر و تهدید ناهمگون اجتماعی، با خیالی راحت و آسوده با اجرایی نمودن تئوریهای یاد گرفته به خدمت خانواده و اجتماع در آیند، در حالیکه این وضعیت مناسب برای حداکثر بیست الی سی درصد این عزیزان قابلیت تحقق را دارد، آن هم بر اساس صحبت های محاوره ای مردم مربوط به خانواده ها ی خواهد بود که از رانت های کلان و خرد اجتماعی و اقتصادی بهره برده و دستی در قدرت دارند.
بنابراین با ادامه این روند اقشار متوسط جامعه به سمت خط فقر گسیل و می بایست اقدامات مؤثر و پرهزینه ای برای بازگشت آنها انجام شود.
هم اکنون اکثر خانواده ها به این نتیجه رسیده، می بایست به فکر شغل و کاسبی برای فرزندانشان بدون طی مراحل دانشگاهی باشند که آن هم با وضعیت فعلی اقتصادی کشور، خود نیاز به تفصیل و گزارشی دقیق تری است. عدم تکمیل ظرفیت دانشگاهها موید موضوع است.
عمده ترین آسیب های اجتماعی و خانوادگی:
ـ فاصله گرفتن مروجان دینی و اجتماعی در ایجاد تناسب دینی گفتار و عمل
ـ عدم توجه کافی و وافی به خواسته های مردم(سیاسی-اجتماعی-فرهنگی-اقتصادی و…)
ـ کاهش فضای نشاط و شادابی در جامعه
ـ گسترش روز افزون برداشتهای مختلف و متضاد از عقاید دینی و اجتماعی در کشور و سایر جوامع اسلامی
ـ ضعف بنیه اقتصادی در کشور و نداشتن امید خانواده ها به داشتن شغل مناسب برای فرزندانشان
ـ نبود سیستم کارآمد و مسلط در شناسایی خانواده های کم و بی درآمد
ـ عدم توجه کافی به ضرورت اشتغال جوانان به ویژه فارغ التحصیلان مراکز آموزش عالی
ـ افزایش فقر در جامعه بر اساس تعریف جدید از تشکیل خانواده و ادامه زندگی مشترک و تأمین نیازهای اولیه زندگی
ـ دو و یا چند شغل بودن مرد و زن خانواده برای تأمین هزینه های سرسام آور منزل مسکونی، ارزاق عمومی و … و باطبع دوری از تربیت صحیح فرزندان در استحکام خانواده
ـ نداشتن درآمد و وقت کافی برای گفتگو و تفریح در خانواده ها
ـ عدم توجه به وضع معیشتی آموزش دهندگان عمومی جامعه
ـ افزایش فاصله طبقاتی
ـ دوری گرفتن از افکار و شعائر اصیل اسلامی به علل مختلف و بیان شده در ارائه آموزشی، تعدد و تضاد در ارائه نوع آموزش و برداشت های متعدد در این زمینه و افول ارزشهای ادبی، اخلاقی و انسانی
ـ نداشتن برنامه بلند مدت و به روزه شده فرهنگی و اجتماعی در کشور
ـ افزایش خشونت دینی و اجتماعی و سرکوب عقاید و نظرات به اشکال گوناگون
ـ افول اخلاقی دراندیشه و سخنان و میل به تجمل گرایی افراطی در صاحبان قدرت
ـ پارتی بازی و ضعف نظارت حاکمیتی بر زیر مجموعه
ـ اقدامات و عملکرد بر محور سلیقه فردی و گروهی محدود
ـ تبلیغات وسیع و پرحجم جهانی علیه ادیان به ویژه دین مبین اسلام
ـ گسترش برنامه های متنوع اینترنت، ماهواره و … در مقابل کم تحرکی برنامه ریزان متولی در تولید و ارائه برنامه های مشابه اسلامی و صحیح جایگزین.
– رواج دروغگویی، تملق و تخریب شخصیتی در جامعه
-افزایش سرقت و دزدی و کاهش فرهنگ رعایت حق الناس
-فرهنگ نا صحیح رانندگی و معاشرت های فردی و اجتماعی
-تهیه مسکن مناسب و در خور شان برای کارکنان به رویا تبدیل گردیده است، درحالیکه بعضی از آنها به پایان دوران خدمت و افتخار بازنشستگی نائل می شوند، شرایطی خوبی را از جنبه مالی نداشته، زیرا باکاهش میزان دریافتی از نظر ریالی، عدم پرداخت یکجا و کامل خود حق و حقوق دوران خدمت در هنگام بازنشستگی و… در کنار مسائل سخت دیگر، زندگی به گونه ای عرصه را به کارمند تلخ می نماید که بناچار به فکر شغل دولتی و … جدید افتاده، تا ناملایمات بوجود آمده، وضعیت خانوادگی او را دچار آسیب جدی اجتماعی ننمایند.
-دارا بودن فرزند بیشتر عزت و حکمت الهی است، ولی با عنایت انتظارات روز و ناتوانی در تامین هزینه های روز مره، مدرسه، دانشگاه و عدم امکان فراهم نمودن زمینه ازدواج و شغلی، حتی برای فارغ التحصیلان مراکز آموزش عالی، وضعیت را چنان برخانواده ها ی متوسط به پایین ،تنگ نموده که لاجرم قید فرزند بیشتر را زده و با نگرانی آینده را نگاه می نمایند.
عوامل زمینه ساز در بحث طلاق:
نداشتن توانایی حل اختلاف که منجر به دعوا می شود. تناسب تحصیلاتی – فرهنگی – طبقات اجتماعی زوجین در نظر گرفته نمی شود، حرفهای تحقیرآمیز زوجین به یکدیگر، نارضایتی از ویژگی های شخصیتی، نارضایتی زوجین در ابراز عشق، عدم فرصت تفریح زوجین، قابل اعتماد نبودن و دروغگویی، نارضایتی از رفاه و اقتصاد مطلوب، نارضایتی زوجین از رابطه جنسی، دخالت والدین، اختلاف در تربیت فرزند، نارضایتی از اعتیاد همسر، سهل گرفتن ازدواج، طی ننمودن رعایت فرآیند ازدواج، عدم آموزش زوجین قبل از ازدواج، گم کردن هدف، سن پایین ازدواج در برخی مناطق، اعتیاد، عدم تسهیلات ازدواج، عدم توجه به تربیت و پرورش جوانان که مادران و پدران آینده هستند، نبود آموزش مهارتهای ارتباطی والدین، دقت نداشتن به مسائل شخصیتی، عدم توجه به مهارت های ارتباطی بین زوجین، اشتغال ناپایدار، فرزند سالاری، خالی بودن فرهنگ سازی اصیل ایرانی و اسلامی، حمایت نشدن زوجین بعد از ازدواج زوجین، نبود آموزش های بعد از ازدواج، دیدگاه جنس دوم بودن زن، رواج فرهنگ فرزند سالاری در جامعه
پیشنهادات:
ارائه خدمات مشاوره قبل از ازدواج –حین ازدواج – بعد ازازدواج ، آموزش مهارتهای ارتباطی و آشنایی با مسائل شخصیتی زوجین، ایجاد اشتغال پایدار، آموزش روانشناسی دختران در مدارس پسرانه و بالعکس، تقویت باور ازدواج و نگاه درست به ازدواج، انجام تست های شخصیتی قبل از ازدواج، برگزاری همایش ها و مصاحبه های رادیویی و معرفی خانواده های موفق ،ارائه تسهیلات و بسته های تشویقی بعد از ازدواج به زوجین، پیشگیری از اعتیاد، انجام کارهای تحقیقاتی و پژوهشی در این زمینه، انجام مشاوره های مجرب و قو ی در دادگاه ها، گستره ی نهادهای مذهبی، گستره ی مراکز تفریحی بویژه ایجاد پارک بانوان بمنظور نشاط و تعالی دختران جوان که مادران فردا می باشند، گسترش سبک زندگی ایرانی اسلامی، جلوگیری از بالارفتن سن ازدواج، پذیرش اشتباه جوانان بعد از خطا و باور جوانان که مادران و پدران آینده می باشند.
مهمترین اقدامات برای استحکام خانواده ها
برگزاری کارگاههای آموزشی با عناوین مختلف: آموزش خانواده به دختران در شرف ازدواج، گفتمان های دینی ،مهارتهای کارآفرینی ،آموزش مشاوره و…..)، برگزاری اردوهای آموزشی و…
انجام اقدامات، فعالیتهای به شرح ذیل:
– بررسی حجاب زن در طول تاریخ
-بررسی نگرش دانش آموزان و دانشجویان دختر در رابطه با تعیین شغل و انتخاب همسر
-با نامحرم، محرمانه سخن نگفتن
-بررسی حقوق زن در جامعه اسلامی و جایگاه زن در اسلام
-بررسی علت ترک تحصیل و بیشتر مشکلات موجود در دختران
-بررسی اشتغال و علم اندوزی زنان
-اهداف و انگیزه های ازدواج و تشکیل خانواده و وظایف و کارکردهای اساسی خانواده
-برنامه ریزی راه اندازی نمایشگاهی از توانمندی بانوان ،جمع آوری اطلاعات مربوط به زنان کارآفرین
-انجام کار مطالعاتی و تحقیقاتی حجاب برتر، کتاب و مقاله، تشکیل جلسات بررسی آسیب های اجتماعی زنان
-تلاش جهت شناسایی زنان در معرض آسیب به ویژه بی سرپرست و بد سرپرست و هماهنگی در جهت رفع مشکلات آنان
– تقویت و برقراری امید و آرامش در جامعه
-برقراری ارتباط موثر با فعالان عرصه های سیاست، اجتماعی و فرهنگی، شوراهای اسلامی شهر و روستا و خیرین
-برنامه تقویت سازمانهای مردم نهاد برای افزایش نشاط سیاسی و اجتماعی در جامعه
-فراهم کردن زمینه فعالیت احزاب و گروهها و فعالان سیاسی و اجتماعی و پیگیری مسائل
– پیگیری و اقدام در باره اجرایی شدن مسائل دانشجویی و دانش آموزی و کارگری
-تلاش مجدانه برای تحقق اقدامات پیشگیرانه در زمینه های مواد مخدر،قاچاق کالا و ارز و ساماندهی اتباع بیگانه
-برنامه ریزی به موقع برای برگزاری مراسم های ملی و مذهبی،صیانت از حریم امنیت عمومی و حقوق شهروندی، ترویج فرهنگ صحیح عفاف و حجاب،امنیت اجتماعی و اخلاقی
-ساماندهی و تقویت برنامه های ورزشی
انتهای پیام/