راهکارهای تحقّق «اقتصاد مقاومتی» در گیلان!

درسیاهکل/علی معتمدی چالشمی: رهبرمعظم انقلاب اسلامی در اولین روز بهاری و نخستین روز از سال ۹۳ در اجتماع عظیم و پرشور زائران و مجاوران رضوی علیه السلام با تبریک مجدد سال نو ابعاد مختلف نقشه کلان راه کشور در سال جدید یعنی «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» رابیان نمودند.

در ادبیات اقتصادی و سیاسی واژه «اقتصاد مقاومتی » در تئوری پردازی های جدید، قدیم و بطون دانشگاهها تا کنون مورد عنایت نبوده؛ بلکه یک نئو تئوری اقتصادی است که بر اساس آموزه های نورانی دین مبین اسلام که نمونه آن در تاریخ رسالت پیامبر (ص) در شعب ابی طالب اتفاق افتاد.

اقتصاد مقاومتی نوعی نگرش فطری بر اساس مبانی دینی است که پازلهای عزت، حکمت و مصلحت ناجی جامعه درابعاد مختلف توسعه ای است که سعادت انسان و جامعه، ارمغان ارزشمندش است. گفتمان غالب در معادلات سیاسی، اجتماعی، نظامی واقتصادی بین الدولی ناعادلانه و ظالمانه است.

سوغات شوم اقتصاد لیبرال غرب که مبانی آن به سلطه کشاندن شریانهای حیات اقتصادی کشورهها بخصوص ایران که رشد شاخص های توسعه ای آن درسطح منطقه بی نظیر و درسطح جهان خیز بلندی را برداشته قطع یا وابسته و در ابعاد فرهنگی نیز بر مَرکَب یخین الیناسیونشان سوار باشد.

«اقتصاد مقاومتی» اقتصادی مردم نهاد و مردم سالار که در آن رانت طلبان متّصل به مافیای زر و زور محلی از اِعراب ندارند.

ارایه مدل جدید اقتصادی رهبر معظم انقلاب اسلامی بهره مندی از همه ظرفیت های غیر قابل احصاء کشور برای ثبات اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشور است. تا از جزر و مدّهای مصنوعی محرکه گیران جهانی که هنوز هم سودای اداره دنیا را با مشی کولیگرایانه دنبال می کنند مصون باشد.

نتایج اقتصاد مقاومتی، رشد اقتصادی، کارآفرینی و رفع بیکاری، افزایش درآمد، شکوفایی استعدادهای داخلی، رشد تجارت و بازرگانی بین المللی، پیشرفت صنایع و کارخانجات ودهها نمونه دیگر را می توان برشمرد.

حال باید کنکاش کرد، آیا گیلان ظرفیت های تحقق اقتصاد مقاومتی را داراست؟ یا مؤلفه های تولید اقتصاد مقاومتی در گیلان چیست؟ مبرهن است استان گیلان با توجه به منابع عظیم روی زمینی و زیر زمینی همچون منظومه تابناکی از نیروی انسانی خلّاق، جنگل، کوه، دریا، دشت، رود، آب و هوا، راه، بندر، و دهها نمونه دیگر که کمتر استانی از این مزیّتها برخوردار است، می تواند برای نیل به اقتصاد مقاومتی سرآمد استانهای دیگر باشد.

راقم این نوشتار برای نیل به تحقق اقتصاد مقاومتی در استان گیلان؛ به زعم خود پیشنهادهایی ارایه نموده، که بعضی از آنها در تراز کشوری کاربرد دارند. اما بقول هاتف اصفهانی «دل هر ذره را که بشکافی آفتابیش در میان بینی».

۱-نهادینه شدن نگرش سیستمی و پرهیزاز اقدامات موازی بین مدیران در سطح کلان بعنوان نقشه جامع راه؛
2- مرکزی قوی و بینا برای رصد و پایش دقیق فعالیت های اقتصادی بوجود آید. (قرارگاه مرکز تحقق اقتصاد مقاومتی )متشکّل از۱- نماینده ولی فقیه ۲- نمایندگان مجلس شورای اسلامی ۳- استاندار ۴- فرماندهی سپاه ۵- سه نماینده از جامعه دانشگاهیان ۶- نمایندگان اصناف مختلف ۷- مدیران کل)؛
3- بوجودآمدن فهم مشترک ازاجرای سیاستهای « اقتصاد مقاومتی در مسؤلان» ؛
4- پالایش قوانین در تراز محقّق شدن منویات اقتصاد مقاومتی؛
5- کمیّت و کیفیّت تولیدات داخلی مورد بررسی و در جدول اقدامات اورژانسی قرار گیرد؛
6- تقویت عزم ملی و مدیریت جهادی برای تحقق نهضت تولید محوری در عرصه های مختلف براساس ظرفیت های درونزای استان؛
7- از ظرفیت معنوی حوزویان گیلان برای تقویت فرهنگ اقتصاد مقاومتی برنامه ریزی بعمل آید؛
8- دانشگاه های دولتی، خصوصی و پارک علم و فناوری گیلان، اقتصاد دانش بنیان را امّهات کار قرار دهد تا بسترهای تولید در بخش های کشاورزی، صنعتی، معدنی، گردشگری براساس تحقیقات علمی حاصل آید؛
9- احداث شهرکهای تخصصی صنعتی و کشاورزی با سازوکارهای علمی؛
10- الویّت قراردادن اصل گفتمان سازی “اقتصاد مقاومتی” با بهره گیری از ظرفیت های صدا و سیما، رسانه ها، مسؤلان صاحبان فکر و اندیشه؛
11- افزایش قیمت خرید تضمینی محصولات کشاورزی و باغی متناسب با سازوکارهای اقتصاد مقاومتی ؛
12- شهرداران با مساعدت سازمان صنعت، معدن و تجارت مبادرت به احداث بازارچه های دائمی کنند، تا کشاورزان بتوانند بدون واسطه محصولاتشان را عرضه واین عامل به طور مستقیم برای خانواده های آنان ایجاد اشتغال و زمینه را برای تولیدات متنوّع و بیشتر فراهم و دست واسطه گران و دلالان نیز قطع خواهد شد.
13- توسعه کشت دوم برنج و انواع سبزیجات، حبوبات و غیره … چون بیش از ۲۳۰ هزار هکتار زمین شالیزار که بخش عمده آن پس از برداشت در نیمه دوم سال بلاتکلیف خواهد بود و اگر از ظرفیت زمین ها برای تولید مدیریت شود، انقلاب تولید برنج و سایر محصولات در گیلان اتفاق خواهد افتاد؛
14- حذف نظام خرده مالکی و صدور سند هوشمند برای مزارع کشاورزی و برخورد قانونی و بدون مسامحه با کسانی که سودای تغییر کاربری زمین های کشاورزی را دارند؛
15- حمایت از فارغ التحصیلان کشاورزی و صنعتی که طرح های کاربردی و راهبردی برای تولید دارند. تشکیل تعاونی های کوچک صنعتی و کشاورزی می تواند حلقه های تولید و توزیع را با هم متّصل نماید؛
16- فضای مجازی اقتصادی (بازار پولی و مالی) که به عنوان یک شبح بر اقتصاد تولید سایه افکنده مورد نظارت قرار گیرد. چون کسانی که ره صدساله را یک شبه طی کرده و این عامل غمبار، موجبات یأس و نوامیدی را برای بخش تولید فراهم نموده است؛
17- اطاق فرمان مدیریت عالی استان، باید متأسّی از آموزه های مدیریت معنوی و علمی که مشحون ازتعهد، تخصص، شایسته سالاری، نخبه گرایی، دانش محوری، ضابطه سالاری، و… باشد؛
18- ادارات کل استان که پیشاهنگان توسعه ای هستند وظایفشان را در راستای تحقق اقتصاد موصوف؛ بنحو مطلوب که بتوان در نیم سال اول ارزیابی جامع ای از تحقق اقداماتشان بعمل آورد؛
19- حذف سایه مهلک بروکراسی اداری که ره آورد آن مانع از ایجاد یک نظام اداری خلاق، پویا، چابک و عدالت محور است؛
20- نقش نظارتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی، سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات بدون مسامحه و مساهله انجام گیرد. و مضایق قانونی و شبه قانونی که استفاده حداکثری از ظرفیت های درونزای گیلان و به طبع آن کشوررا نمی دهد و یا به بن بست کشانده مرتفع گردد؛
21- فرمانداران برنامه ی جامعی از مزیت ها و پتانسیلهای شهرستانها تهیه، تا در جلسه ای که با حضور استاندار و یا معاونین ایشان در شهرستانها برگزار خواهد شد، برای عملیاتی نمودن و یا برای رفع تنگناههای احتمالی چاره اندیشی و منابع لازم برای تحقق آن در نظر گرفته شود؛
22- بانکهای دولتی و خصوصی به عنوان مراکز اقتصادی و تأثیرگذار در عرصه اقتصادی، منابعشان را در بخش تولید و اشتغال بکار گیرند؛
23- به مدار تولید برگرداندن شرکتهای بزرگ گیلان مانند ایران پوپلین که سالانه ۴۲ هزارمیلیون متر پارچه تولید داشت و به کشورهای اتریش، فرانسه، آلمان، انگلیس و آمریکا صادر می شد. صنعت ابریشم و … دههای مورد دیگر؛
24- توسعه ی زیربنایی روستاهها که مرکز ثقل تولیدات کشاورزی و دامی هستند در اولویت کار قرار گیرد. چون توسعه ی روستاها مانع از مهاجرت نیروی کار بخصوص تحصیلکردگان به شهرها می شود؛
25- تفویض اختیار مضاعف به شوراهای روستاها و دهیاران که از بطن و متن مردم هستند می توانند در صورت فراهم شدن بسترهای لازم حرکت جهادی برای تولید خلق نمایند. اما با کمال تأسف، تا کنون ظرفیت عظیم این نهاد مدنی بدلایلی که در این مقال نمی گنجد بلا استفاده و یا از حداکثر ظرفیت آن استفاده نشده است؛