مسیری که با طرح «بین‌المللی مسیر گردشگری البرز مرکزی» طی خواهیم کرد/ نوآوری برای حل بحران اشتغال سیاهکل

درسیاهکل/مهدی خورسند: موضوع اشتغال در شهرستان سیاهکل یکی از موضوعات ریشه‌دار و تقریباً بحرانی این شهر است. بسیاری از جوانان مستعد و توانمند فنی (استادکارها) و تحصیل‌کرده‌های حوزه نظری و مدیریتی (با مقاطع تحصیلی دکتری) این شهر را سراغ دارم که به دلیل نبود زیرساخت و امکانات برای رشد، راهی شهرهای بزرگ‌تر مجاور مثل، قزوین، کرج، تهران و … شده‌اند. البته همه این مشکلات را می‌دانند و تازه کردن این داغ، خیلی هنر نیست.
در علم اقتصاد، بیکاری یکی از عوامل ایجادشده از بی‌نظمی اقتصادی در سیاست‌های پولی و مالی دولت‌هاست. وجود رکود تورمی ساختاری در اقتصاد ایران، کار برای بخش دولتی جهت حل معضل بیکاری را تقریباً غیرممکن کرده و این شعارهای زیبای ایجاد شغل با اعداد کذایی، اگر عددسازی نباشد، قطعاً از روی بی‌سوادی و اقدامی عوام‌فریبانه است.
اما چاره چیست. دنیا امروز به دنبال کسب‌وکارهای نو رفته است. ساختار فشل دولتی در دنیا و در کشور ما، کاری برای حل معضل بیکاری نتوانسته صورت دهد و اتفاقاً دست و پای بسیاری از مبتکرین و نوآوران را نیز زنجیر کرده است.
کسب‌وکارهای نو، طبق تعریفی که از آنها موجود است، کاملاً به ایده و استعداد خاص اشخاص وابسته بوده و دولت‌ها در این زمینه، حمایت‌های مادی هدفمند انجام می‌دهند. اخیراً در کشور ما نیز به دلیل وجود جامعه جوان و تحصیل‌کرده، استارت‌آپ‌ها و مشاغل فناورانه رونق ویژه‌ای گرفته‌اند تا حدی که بسیاری از خلأهایی که دانشگاه برای صنعت نتوانست پر کند، توسط شرکت‌های دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌ها در حال انجام است. در این دست مشاغل، پیشرفت به‌اندازه توانمندی فرد است. از مزایای بسیار بزرگ این طرح‌ها، حذف رابطه و بقولی پارتی‌بازی، حذف رانت و حذف رخوت از فضای کسب‌وکار است. این دست کسب‌وکارها بشدت چابک، نوآور، منعطف و اتفاقاً پول‌ساز هم هستند. ارزش‌آفرینی بسیاری از خدمات شرکت‌های دانش‌بنیان برای اقتصاد کشور، بارها بیشتر از نفت و خام‌فروشی مواد معدنی است.
امروز در شهرستان سیاهکل باید به همین سمت حرکت کنیم. در شرکت‌های خلاق و نوآور چند اصل اساسی وجود داد؛ ایده ناب، نیروی انسانی توانمند، نقشه راه یا برنامه عمل و حمایت جمعی. عدم وجود یکی از این اصول، موجب نقص و به سرمنزل نرسیدن خواهد شد.
تصور کنید، ایده باشد ولی نیروی انسانی نباشد، نقشه راه باشد ولی حمایت جمعی نباشد؛ قطعاً نبود یکی از قطعات این پازل، موجب شکست هر استارت‌آپ و یا تشکل خلاقانه خواهد بود.
اخیراً یک ایده ناب با عنوان «طرح بین‌المللی مسیر گردشگری البرز مرکزی» که البته تجربه ۱۴ ساله مطالعات میدانی منطقه آن را پشتیبانی می‌کند، با یک حمایت جمعی از سوی نهادهای بالادستی ملی (وزارت کار) و بین‌المللی (UNIDO) همراه شده و با برنامه عمل منسجمی که برای آن نوشته‌شده، قطعاً توسط نیروی بومی تحصیل‌کرده و توانمند، مسیری را طی می‌کند که نوید روزهای خوبی برای شهرستان سیاهکل در پی دارد. البته املای نانوشته غلط ندارد، برخی دوستان گلایه نکنند که شاید این سطور، اغراقی بر طرح بدون کارنامه باشد ولی باید عرض شود که طبق «برنامه عمل» و «دورنما»ی دیده‌شده و رؤیت جزئیات، اگر در مرحله اجرای طرح، خلل خاصی ایجاد نشود، شاهد تحولی عظیم در شهرستان سیاهکل خواهیم بود.
این تحول چند ویژگی دارد. اولین و مهم‌ترین شاخصه مهم این طرح، فراگیر بودن آن است. برای تمامی پتانسیل‌های شهرستان سیاهکل، اعم از گردشگری و بوم‌گردی، کشاورزی، دامداری، محیط‌زیست، انرژی‌های نو، حمل‌ونقل، ورزشی، صنایع‌دستی و… برنامه مجزا وجود دارد. این برنامه‌ها در قالب سیاست‌هایی که برندهای ملی و بین‌المللی تعیین می‌کنند، توسط کارگزاران محلی اجرایی خواهد شد.
شاخصه دوم و اساسی دیگر این طرح، آموزش به جامعه بومی علاقه‌مند به فعالیت در حوزه‌های مختلف است. بسیاری از فعالیت‌های سنتی شهرستان، قابلیت بهره‌برداری اقتصادی آن‌چنان ندارد و لزوم تغییر شیوه بهره‌برداری کاملاً مشهود و محسوس است.
در این طرح، با فضای آموزشی تدارک دیده‌شده برای کارگزاران، توانمندی علمی ایجاد می‌شود و بعد بهره‌برداری به‌صرفه عملیاتی می‌شود.
نکته مهم دیگر این طرح، حساسیت بر حفظ محیط‌زیست و تأکید ویژه بر عدم‌تغییر ساختار زیست‌بوم منطقه است. طبق این طرح، زیست‌بوم بکر و جذاب شهرستان سیاهکل، پس از اجرایی شدن طرح نیز تغییری نخواهد کرد و اتفاقاً مقابل تخریب محیط‌زیست خواهد ایستاد.
شاید تا پیش‌ازاین دغدغه حفاظت از گونه‌های گیاهی و جانوری منحصربه‌فرد منطقه به دلیل مسائل اقتصادی، در اولویت نبود، اتفاقاً در این طرح، به دغددغه‌مندان حفظ زیست‌بوم منطقه فرصت داده شده تا به این دغدغه بسیار حیاتی منطقه رسیدگی کنند.
امروزه کشورها برای پیشرفت اقتصادی، بخش عظیمی از تولید ناخالص ملی خود را به سمت بخش خدمات و به‌طور مشخص به سمت گردشگری برده‌اند. همسایه ما ترکیه مصداق بارز این مهم است. الحمدالله با توجه به اعطای نعمت الهی در عرصه طبیعی به منطقه زیبای سیاهکل، این طرح اقتصادی که بر پایه گردشگری در شرف عملیاتی شدن است، در فاز اول خود، ۹ هزار اشتغال ایجاد خواهد کرد و با توجه به برنامه دقیق صورت گرفته که البته بر اساس واقعیت‌های منطقه برنامه‌ریزی‌شده، شهرستان سیاهکل غیرازاینکه بیکار نخواهد داشت، بومی‌های مهاجرت کرده نیز مهاجرت معکوس خواهند کرد. متأسفانه برخی از همشهریان ما که به امید کسب‌وکار راهی شهرهای بزرگ و صنعتی شده‌اند، شرایط مناسبی ندارند و شأنیت و کرامت انسانی آنها در اغلب اوقات حفظ نمی‌شود که با یاری خدا، با عملیاتی شدن این طرح و نمایان شدن ثمرات آن، شاهد بازگشت آن عزیزان به شهر و خدمت آنها به اقلیم آبا و اجدادیشان باشیم، ان‌شاءالله.
انتهای پیام/